Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
A.Mở đầu
Trong thời đại xã hội nào, những ngời lao động sản xuất trong các
ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp hay những ngời công
nhân đều có vai trò sáng tạo chân chính ra lịch sử và là những ngời giữ vai
trò quyết định sáng tạo công cụ sản xuất, gía trị thặng d và chính trị xã hội.
Chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ
nghĩa Mác - Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính
trị xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của các hình thái
kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa. Trong đó, chủ nghĩa xã hội khoa học đã
tập chung nghiên cú những nguyên tắc căn bản, những điều kiện, con đờng,
hình thức, phơng pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để thực hiện
chuyển biến từ chủ nghĩa t bản sang chủ nghĩa xã hội.
Từ vai trò to lớn của giai cấp công nhân, việc khẳng định sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn.
Trớc sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên
xô, nhiều ngời đã bộc lộ sự dao động và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân. Bọn cơ hội xét lại và các thế lực chống cộng có cơ hội
mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo
của Đảng cộng sản và chủ nghĩa xã hội.
Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái
trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa t bản lên
chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động,
tiêu cực thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đ-
ợc đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phơng diện: lý luận
và thực tiễn.
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một phạm trù cơ bản nhất của
chủ nghĩa xã hội khoa học, do đó nó đã đợc C.Mác - Ph.Ăngghen và Lênin
nghiên cứu và phát triển hết sức hoàn thiện trong trong quá trình phát triển
của lịch sử thế giới. Xét trên phơng diện lịch sử, những nhận định và lý
luận của các ông về giai cấp công nhân có tác dụng to lớn và đúng đắn.Còn
đối với nớc ta, vấn đề trên đợc Đảng ta rất chú trọng. Vì thế, sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân không chỉ thể hiện rõ trong các văn kiện đại hội
đại biểu toàn quốc, mà đây còn là một trong những đề tài nghiên cứu khoa
học của nhiều nhà lý luận, nhà nghiên cứu lịch sử, và của nhiều thế hệ công
nhân, sinh viên.
Sự tác động của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ ảnh
hởng tới sự chuyển biến của lịch sử thế giới là thay đổi từ hình thái kinh tế
này sang hình thái kinh tế khác, thay đổi từ chế độ kinh tế này sang chế độ
kinh tế khác mà còn làm thay đổi tình hình kinh tế chính trị xã hội trên
toàn thế giới, nó tác động tới quá trình sản xuất cụ thể, tới bộ mặt phát triển
của thế giới.
1
Nh vậy, vấn đề đặt ra là: sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì?
Nội dung, điều kiện khách quan quy định là gì? Trên phơng diện lý luận và
thực tiễn, nó đợc thể hiện ra sao? Và để củng cố và tăng cờng sự lãnh đạo
của giai cấp công nhân cần phải tiến hành những biện pháp gì?
B.Nội dung
Chơng I : Luận cứ lý luận
Để giải quyết các câu hỏi trên, ta xét những luận cứ về lý luận .
I. Khái niệm giai cấp công nhân
Chính C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: Vấn đề là ở chỗ tìm hiểu xem
giai cấp vô sản thực ra là gì và phù hợp với tồn tại ấy của bản thân
nó, giai cấp vô sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử . Để chỉ giai cấp
công nhân, các nhà kinh điển dùng nhiều khái niệm nh: giai cấp vô
sản, giai cấp xã hội, giai cấp công nhân hoàn toàn chỉ dựa vào việc
bán sức lao động của mình và lao động làm thuê ở thế kỷ XIX, giai
cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân
đại công nghiệp nh những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái
niệm.
Trong các thuật ngữ này, tuỳ từng điều kiện mà ta sử dụng. Tuy nhiên, các
thuật ngữ đó đều nói lên: Giai cấp công nhân- con đẻ của nền đại công
nghiệp t bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lợng sản xuất tiên tiến,
cho phơng thức sản xuất hiện đại. Ngoài các thuật ngữ trên, C.Mác và Ph.
Ăngghen còn dùng những thuật ngữ có nội dung hẹp hơn để chỉ các loại
công nhân trong các ngành khác nhau, trong các giai đoạn khác nhau của
công nghiệp nh: công nhân cơ khí là công nhân làm trong ngành cơ khí;
công nhân dệt là công nhân làm trong ngành dệt; công nhân công trờng thủ
công là công nhân làm trong các công trờng; công nhân nông nghiệp là
công nhân làm trong ngành nông nghiệp có sử dụng các trang thiết bị của
công nghiệp
Mặc dù các thuật ngữ trên có nhiều tên gọi khác nhau nh thế nào đi nữa thì
theo C.Mác và Ph.Ăngghen chúng vẫn chỉ mang hai thuộc tính căn bản.
Thứ nhất, về phơng thức lao động, phơng thức sản xuất: Giai cấp công nhân
là lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính
chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hoá cao.
Thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa: đó là những ngời
lao động không có t liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà t bản và bị
nhà t bản bóc lột về giá trị thặng d.
Trong hai tiêu trí này, C.Mác và Ph.Ăngghen tới tiêu chí một đó là công
nhân công xởng, đợc coi là bộ phận tiêu biểu cho giai cấp công nhân hiện
đại. Hai ông cho rằng: Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với
sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của
2
nền đại công nghiệp; công nhân cũng là một phát minh của thời đại mới,
giống nh máy móc cũng vậy công nhân Anh là đứa con đầu lòng của nền
đại công nghiệp hiện đại.
Với tiêu chí thứ hai, C.Mác và Ph.Ăngghen cũng đặc biệt nhấn mạnh vì
chính điều này khiến cho ngời công nhân trở thành giai cấp đối kháng với
giai cấp t sản: giai cấp t sản, tức là t bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản,
giai cấp công nhân hiện đại- tức là giai cấp chỉ có thể sống với điều kiện là
kiếm đợc việc làm, và chỉ kiếm đợc việc làm, nếu lao động của họ làm tăng
thêm t bản- cũng phát triển theo. Những công nhân ấy, buộc phải tự bán
mình để kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hóa, tức là một món hàng đem
bán nh bất cứ một món hàng nào khác, vì thế họ phải chịu hết sự may rủi
của cạnh tranh, mọi sự lên xuống của thị trờng. Tiêu chí này đã nói lên
một trong những đặc trng cơ bản nhất của giai cấp công nhân dới chế độ t
bản, do đó C.Mác và Ph.Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô
sản.
Tại sao C.Mác và Ph.Ăngghen lại đặc biệt nhấn mạnh hai tiêu chí trên? Sở
dĩ nh vậy vì đây chính là hai vị trí phân biệt giai cấp công nhân với các giai
cấp khác trong xã hội. Họ phải kiếm đợc việc làm và họ phải kiếm đợc việc
làm khi họ bán đợc sức lao động.
Giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông nhân có sự khác nhau. Hai khái
niệm về hai giai cấp này khác nhau ở chỗ: Nông dân sử dụng tất cả các
công cụ sản xuất để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh; sản phẩm của nông
dân mang tính chất cá nhân và công cụ sản xuất của họ còn thô sơ. Còn giai
cấp công nhân có khác: công cụ sản xuất hiện đại; mỗi công nhân là một
mắt khâu của công việc sản xuất; sản phẩm của họ mang tính chất xã hội.
Giai cấp công nhân cũng khác với vô sản lu manh. Đó là giai cấp công
nhân không có t liệu sản xuất, họ tồn tại đợc là nhờ bị bóc lột giá trị thặng
d. Còn giai cấp t sản, họ có nhiều t liệu sản xuất nhng lại không có sức lao
động, họ phải thuê giai cấp công nhân và bóc lột sức lao động của giai cấp
công nhân để tồn tại. Đây chính là hai mặt của một vấn đề.
Dới chế độ chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân lại là những ngời lao động
tự do, những ngời bán sức lao động để sống, họ là những ngời làm công ăn
lơng (hay làm thuê), là lao động trong lĩnh vực công nghiệp.
Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa t bản trong nửa sau của thế kỷ
XX, bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trớc. Từ
dự kiến của C.Mác và Ph.Ăngghen, giai cấp công nhân xét về diện mạo có
nhiều biến đổi. Chính sự phát triển của lực lợng sản xuất xã hội hiện nay đã
vợt xa trình độ văn minh công nghiệp trớc đây, sự xã hội hoá và phân công
lao động xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại; các hình thức
bóc lột giá trị thặng d đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện
đại không còn giống với những mô tả của C.Mác trong thế kỷ XIX. Tuy thế
nhng giai cấp công nhân hiện đại vẫn tồn tại, vẫn có sứ mệnh lịch sử của
mình trong xã hội t bản hiện đại; những thuộc tính cơ bản của giai cấp công
nhân mà C.Mác đã phát hiện ra vẫn còn nguyên giá trị.
3
Hiện nay, cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có nhiều thay
đổi to lớn. Bên cạnh lực lợng công nhân truyền thống, xuất hiện công nhân
trình độ tự động hoá với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản
xuất. Bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống, xuất hiện công
nhân hoạt động ở lĩnh vực dịch vụ. Thực tế, ở các nớc t bản, công nhân
trong các ngành dịch vụ này chiếm 50% đến 70% lao động.Tuy nhiên, điều
này không hề làm giảm vai trò của giai cấp công nhân trong nền kinh tế và
ngay cả tỷ trọng của giai cấp công nhân trong dân c. Bởi vì những ngời làm
thuê trong các ngành dịch vụ gắn liền với công nghiệp và hoạt động theo
lối công nghiệp vẫn là công nhân xét cả trên hai thuộc tính về giai cấp công
nhân. Mặt khác, bên cạnh trình độ thấp của giai cấp công nhân truyền
thống đã xuất công nhân có trình độ cao, có xu hớng tri thức hoá và
cũng ngày càng tiếp thu thêm đông đảo những ngời thuộc tầng lớp trí thức
vào hàng ngũ của mình. Mặc dù vậy, bản chất về giai cấp công nhân cũng
không hề thay đổi. Nếu trớc kia, công nhân bán sức lao động chân tay là
chủ yếu thì nay, họ bán cả sức lao động chân tay và lao động trí óc, giá trị
ngày càng lớn và do đó càng bị bóc lột giá trị thặng d theo chiều sâu. Giai
cấp công nhân bắt đầu có sự thay đổi về tài sản. Phần lớn, họ không còn là
những ngời vô sản trần trụi với hai bàn tay trắng, mà họ đã có một số t liệu
sản xuất phụ có thể cùng gia đình làm thêm; một số công nhân đã có cổ
phần, cổ phiếu ở xí nghiệp. Tuy vậy nhng nó cũng không làm thay đổi toàn
bộ lực lợng sản xuất cơ bản nhất, quyết định nhất đối với nền sản xuất t bản
chủ nghĩa, họ vẫn bị bóc lột dới những hình thức khác nhau.
Giai cấp công nhân hiện nay không những trong lĩnh vực công nghiệp
mà trong mọi ngành nghề khác nhau, có trình độ sản xuất khác nhau của
nền công nghiệp hiện đại. Họ là những ngời trực tiếp đứng máy, không nằm
trong dây truyền sản xuất tự động, không kiểm tra hoạt động máy móc
mà đó là những chuyên gia trực tiếp chăm lo nghiên cứu, sáng chế để
không ngừng cải tiến máy móc nhằm nâng cao chất lợng sản phẩm, năng
suất lao động. Họ là những ngời hoạt động ở các ngành dịch vụ trực tiếp
phục vụ cho sản xuất nh bu điện, viễn thông, giao thông vận tải, Họ còn
là những ngời lao động làm thuê trong các ngành dịch vụ đang trở thành
những ngành công nghiệp thực sự nh du lịch, ngân hàng, thông tin Đó
còn là những nhân viên thừa hành làm công ăn lơng phục vụ cho hệ thống
quản lý của các công ty.
Đối với giai cấp công nhân ở thời kỳ đế quốc ta còn thấy bộ phận làm
thuê trong các doanh nghiệp t nhân. Xét về t cách giai cấp, họ còn là những
ngời làm chủ, nhng xét về góc độ cá nhân, những ngời này vẫn bị bóc lột
giá trị thặng d, do đó họ vẫn mang hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công
nhân. Do vậy họ vẫn nằm trong giai cấp công nhân.
Tóm lại, căn cứ vào hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân, ta có thể
nói: những ngời lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ
công nghiệp là công nhân, còn những ngời làm công ăn lơng phục vụ trong
các ngành khác nh y tế, giáo giục, văn hoá, dịch vụ( không liên quan đến
sản xuất công nghiệp) là những ngời lao động nói chung, họ đang đợc
4
thu hút vào các tổ chức công đoàn nghề nghiệp nhng họ không phải là công
nhân.
Dới chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân trở thành giai cấp nắm chính
quyền, thành giai cấp thống trị nhng không thành giai cấp bóc lột, họ có
nhiệm vụ lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới,
đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động làm chủ những t liệu sản xuất cơ
bản đã đợc công hữu hoá.
Sau khi xoá bỏ đợc mọi giai cấp, giai cấp công nhân sẽ không còn nữa. Lúc
đó, công nhân sẽ nh mọi lao động đợc giải phóng, đều có điều kiện phát
triển tự do và toàn diện.
Có thể nói, những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về hai tiêu chí
cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là
cơ sở phơng pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại,
đặc biệt là để làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời
đại ngày nay. Từ hai tiêu chí trên ta có thể định nghĩa: Giai cấp công nhân
là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình
hình thành và phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát
triển của lực lợng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực l-
ợng sản xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản
xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực l-
ợng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa
xã hội.
II. Nội dung và điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân
1. Nội dung
Lịch sử phát triển của thế giới chính là lịch sử phát triển của các
hình thái kinh tế xã hội từ thấp đến cao. Trong xã hội có giai cấp, để giải
quyết mâu thuẫn giữa lực lợng sản xuất phát triển đến trình độ xã hội
hoá cao với quan hệ sản xuất cũ, giữa giai cấp thống trị với giai cấp lao
động phải phát triển từ hình thái kinh tế xã hội thấp đến cao.
C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định vai trò của quần chúng nhân dân lao
động: là ngời sáng tạo chân chính ra lịch sử; là ngời có vai trò quyết định
sáng tạo công cụ sản xuất, giá trị thặng d, chính trị xã hội. Khi trong xã hội
còn tồn tại giai cấp bóc lột trong một phơng thức sản xuất với điều kiện ph-
ơng thức sản xuất đó còn giữ vị trí tiên tiến, do đó phải đảm bảo quy luật
lịch sử.
Trong sự chuyển biến của hình thái kinh tế trong xã hội, là giai cấp trung
tâm, có nhiệm vụ phải thoả mãn các điều kiện nh: là giai cấp đại diện cho
một phơng thức sản xuất tiên tiến; là giai cấp có hệ t tởng độc lập; giai cấp
này phải tiến hành thuyết phục tập hợp và tổ chức quần chúng làm cách
mạng. Và hai nhiệm vụ quan trọng là: tiến hành xoá bỏ chế độ xã hội cũ;
xây dựng hình thái kinh tế xã hội mới tiến bộ hơn.
5
Khi nghiên cứu về các giai cấp, tầng lớp trong hình thái kinh tế xã hội chủ
nghĩa, C.Mác và Ph.Ăngghen đã rút ra các kết luận:
Một là: giai cấp t sản trong cha đầy một thế kỷ đã tạo ra một lực lợng sản
xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn, với lực lợng sản xuất bằng tất cả các xã hội tr-
ớc để lại, tạo ra năng xuất lao động cao hơn nhiều. Do đó giai cấp t sản đã
từng đóng vai trò tích cực trong lịch sử là tạo năng suất lao động cao.
Hai là: khi lực lợng sản xuất đạt tới trình độ xã hội hoá cao, xuất hiện mâu
thuẫn về quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa mà tập trung là sở hữu t bản chủ
nghĩa, kìm hãm sự phát triển của lực lợng sản xuất. Khi lực lợng sản xuất
phát triển, quan hệ sản xuất nh cũ thì xuất hiện giai cấp mới để giải phóng
quan hệ sản xuất cũ, đó chính là giai cấp công nhân.
Ba là: việc giai cấp công nhân đứng lên đấu tranh để giải phóng giai cấp,
điều đó không có nghĩa chỉ giải phóng giai cấp mà tập trung giải phóng xã
hội và giải phóng con ngời vì giai cấp công nhân có lợi ích phù hợp với
nhân dân lao động, với dân tộc và với nhân loại.
Từ những kết luận của C.Mác và Ph.Ăngghen và những khẳng định về giai
cấp công nhân hiện đại là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, có khả
năng tổ chức và lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành cuộc cải
biến cách mạng, từ hình thái kinh tế xã hội t bản sang hình thái kinh tế xã
hội cộng sản chủ nghĩa, giải phóng nhân loại khỏi ách áp bức, bất công và
mọi hình thức bóc lột. Hay nói cách khác, nội dung tổng quát sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân là: xoá bỏ chế độ t bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ
ngời bóc lột ngời, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và
toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã
hội cộng sản văn minh.
Ph.Ăngghen viết: Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy- đó là sứ
mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại . Còn Lênin đã chỉ rõ: Điểm
chủ yếu trong học thuyết của C.Mác là ở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch sử
thế giới của giai cấp vô sản là ngời xây dựng xã hội chủ nghĩa.
Nội dung thực chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ở đây
chính là:
Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chế độ t hữu t
nhân t liệu sản xuất, xây dựng chế độ công hữu t liệu sản xuất, nâng cao
năng suất lao động thoả mãn từng bớc nhu cầu phát triển của nhân dân. Sứ
mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong lĩnh vực này chỉ rõ mục tiêu cuối
cùng của giai cấp công nhân, thoả mãn nhu cầu ngày càng đầy đủ hơn: làm
theo năng lực, hởng theo nhu cầu. Do đó nó cần phải đợc thực hiện một
cách lâu dài, gian khổ, trải qua từng bớc cụ thể. Xoá bỏ chế độ chiếm hữu
t nhân t liệu sản xuất; xây dựng chế độ công hữu là quá trình phù hợp nhng
phải dần dần từ từ.
Tại sao phải xoá bỏ chế độ t hữu? Sở dĩ nh vậy vì đây là cơ sở của chế độ
ngời bóc lột ngời; biểu hiện cao nhất của chế độ chiếm hữu t nhân t liệu sản
xuất là sở hữu t bản chủ nghĩa do đó phải xoá bỏ chế độ t hữu; sau khi xoá
bỏ chế độ t hữu thì mới thiết lập chế độ công hữu t liệu sản xuất, phù hợp
với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, phù hợp với yêu cầu sản xuất;
6
đây cũng là cơ sở kinh tế cho sự tồn tại chế độ xã hội mới vì thế cũng rất
cần phải xoá bỏ chế độ t hữu này. Chính C.Mác đã nói: những ngời cộng
sản có thể tóm tắt lực lợng của mình bằng một công thức là xoá bỏ chế độ
t hữu.
Trong lĩnh vực chính trị: giai cấp công nhân phải trở thành giai cấp thống
trị trong xã hội. Đó là phải đập tan chính quyền t sản; xây dựng chính
quyền nhà nớc(nền chuyên chính vô sản): thực chất là để đảm bảo quyền
lực chính trị thuộc về nhân dân, giữ vai trò quan trọng là công cụ xây dựng
xã hội mới, là kiểu nhà nớc: nhà nớc nửa nhà nớc và nhà nớc tự tiêu vong.
Trong lĩnh vực xã hội đó là: phải tiến hành xoá bỏ giai cấp bóc lột; phải
tiến hành xoá bỏ giai cấp nói chung, tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ giữa
ngời với ngời. ở đây xoá bỏ giai cấp bóc lột với t cách là giai cấp chứ
không xoá bỏ các cá nhân vì họ có thể là những cá nhân có ích trong xã hội
mới.
Có thể nói nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân bao gồm bốn
sự nghiệp. Đó là sự nghiệp giải phóng giai cấp; sự nghiệp giải phóng xã
hội, dân tộc; sự nghiệp giải phóng ngời lao động; và sự nghiệp giải phóng
con ngời. Đây chính là nấc thang phát triển trong sự phát triển của hình thái
kinh tế xã hội. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải đợc thực hiện
trên toàn thế giới.Và để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là
một quá trình lâu dài, gian khổ, phức tạp, nên những ngời cộng sản phải
kiên trì, không nóng vội, nó phải đợc tiến hành hai giai đoạn: tập trung lực
lợng để giành chính quyền và tập trung lực lợng để xây dựng chế độ xã hội
mới.
Trong giai đoạn đầu, giai cấp công nhân và chính đảng của mình tiến hành
cuộc đấu tranh giành chính quyền của cách mạng vô sản. Các bớc đấu tranh
đó gồm: thiết lập một chính đảng cộng sản, đề ra cơng lĩnh chính trị, đờng
lối chiến lợc, sách lợc, mục tiêu, phơng hớng, biện pháp, giải pháp ;liên
minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp công nhân là giai cấp
lãnh đạo cách mạng; tạo tình thế nh điều kiện khách quan trên thế giới và
trong nớc Khi cách mạng vô sản thắng lợi sẽ đập tan nhà n ớc t sản, xây
dựng nhà nớc chuyên chính vô sản; xoá bỏ phơng thức sản xuất t bản chủ
nghĩa (bản chất là chế độ t hữu t nhân về t liệu sản xuất); kế thừa có chọn
lọc tri thức văn hoá truyền thống dân tộc và tri thức văn hoá thời đại.
Trong giai đoạn hai, khi đã giành đợc chính quyền thời kỳ quá độ xây
dựng chủ nghĩa xã hội: Đảng cộng sản và giai cấp công nhân phải tiếp tục
đấu tranh giai cấp trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, với mục đích
là giữ vững chính quyền cách mạng (xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ
nghĩa):Về chính trị, quyền lực nhà nớc thể hiện ý chí của dân. Nhà nớc vô
sản có hệ thống chính trị gồm Đảng cộng sản, nhà nớc pháp quyền xã hội
chủ nghĩa và các tổ chức chính trị, nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động. Trong công tác đối nội và đối ngoại sẽ sử dụng
bạo lực trấn áp thù trong giặc ngoài. Về kinh tế, mục đích là đạt đợc năng
suất lao động cao, nguyên tắc phân phối là làm theo năng lực, hởng theo
7
lao động; sử dụng các thành phần kinh tế, các hình thức sở hữu: sở hữu toàn
dân (sở hữu nhà nớc), sở hữu tập thể, sở hữu cá thể, sở hữu t bản nhà nớc,
sở hữu t nhân. Do đó cần nắm vững cơ chế Đảng cộng sản lãnh đạo, nhà n-
ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa quản lý, nhân dân lao động làm chủ dựa
trên pháp luật của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (nguyên tắc tập trung dân
chủ). Về văn hoá t tởng: kế thừa có chọn lọc tri thức văn hoá truyền thống
dân tộc, kết hợp với tri thức văn hoá của nhân loại (khoa học kỹ thuật công
nghệ của nền kinh tế tri thức), và định hớng xã hội là định hớng t tởng cá
nhân. Về quân sự, xây dựng chiến lợc quốc phòng toàn dân và an ninh quốc
gia. Về ngoại giao, phát triển quan hệ song phơng, đặt vấn đề dân tộc và lợi
ích là trên hết Vì vậy đờng lối đặt ra phải phù hợp với quy luật khách
quan, hợp lòng dân, chống thù trong giặc ngoài và mọi âm mu
diễn biến hoà bình của đế quốc.

2. Những điều kiện khách quan
Học thuyết C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân là luận chứng khoa học về địa vị kinh tế xã hội và vai trò lịch sử của
giai cấp công nhân, về mục tiêu và con đờng để giai cấp đó hoàn thành sứ
mệnh lịch sử của mình. Học thuyết đã chứng minh sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân đợc quy định bởi những điều kiện kinh tế, xã hội khách
quan.
a.Về địa vị kinh tế xã hội:
Dới chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công
nghiệp t bản chủ nghĩa, nó ra đời và phát triển cùng với sự hình thành phát
triển của nền đại công nghiệp t bản chủ nghĩa, đợc nền sản xuất công
nghiệp hiện đại rèn rũa tổ chức lại thành một lực lợng xã hội hùng mạnh.
Đại công nghiệp càng phát triển, tập trung làm phá sản những ngời sản xuất
hàng hoá nhỏ, bổ xung lực lợng cho giai cấp công nhân. Mặt khác, đại công
nghiệp phát triển tiếp tục bổ xung lực lợng cho giai cấp công nhân, thu hút
lực lợng lao động từ nhiều ngành, nhiều nghề khác nhau tạo nên tập đoàn
hùng mạnh. Bản thân sự phát triển nền đại công nghiệp cũng yêu cầu cao
với từng ngời lao động, tập thể lao động về tác phong lao động, kỷ luật lao
động
Dới chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân là bộ phận quan trọng nhất
trong các bộ phận tiêu biểu cấu thành của lực lợng sản xuất của xã hội t
bản. Họ đại diện cho lực lợng sản xuất tiên tiến nhất với trình độ xã hội hoá
ngày càng cao. Nhng chủ nghĩa t bản lại đợc xây dựng trên nền tảng của
chế độ chiếm hữu t nhân về t lệu sản xuất mà giai cấp t sản là đại diện. Bởi
thế, ở phơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa luôn luôn tồn tại mâu thuẫn giữa
lực lợng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao (mà giai cấp công
nhân là đại diện) với quan hệ sản xuất có tính chất chiếm hữu t nhân (mà
giai cấp t sản là đại diện). Đây là mâu thuẫn cơ bản vốn có và không thể
khắc phục đợc nếu không xoá bỏ đợc chế độ t bản. Biểu hiện về mặt chính
8
trị, xã hội của mâu thuẫn cơ bản đó là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân
và giai cấp t sản. Sự vận động phát triển của những mâu thuẫn tất yếu trên
dẫn đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, dẫn tới sự sụp đổ của chủ nghĩa t bản
và thắng lợi của chủ nghĩa xã hội. Nh vậy giai cấp công nhân gắn liền với
nền lao động sản xuất vật chất, đi liền sự phát triển của công nghiệp ngày
càng hiện đại kể cả khi xuất hiện nền kinh tế tri thức.
Do không có t liệu sản xuất, giai cấp công nhân phải bán sức lao động
làm thuê, bị nhà t bản chiếm đoạt giá trị thặng d, bị lệ thuộc hoàn toàn vào
quá trình phân phối các kết quả lao động của chính họ. Trong nền sản xuất
t bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân bị toàn bộ giai cấp t sản bóc lột, là giai
cấp trực tiếp đối kháng với giai cấp t sản, không có quyền trong tổ chức,
điều hành lao động, phân phối sản phẩm lao động. Do đó giai cấp công
nhân không đợc làm chủ trong xã hội t bản chủ nghĩa. Họ bị bần cùng hoá
so với giai cấp t sản (bị bóc lột trong quá trình sản xuất, ngoài quá trình sản
xuất và bị bóc lột theo chiều sâu).
Giai cấp công nhân hiện nay ở các nớc t bản có đời sống vật chất cao vẫn
bị bóc lột, bần cùng hoá theo đúng nghĩa của nó. Công nhân có cổ phần,
tức là đã ra nhập vào quá trình sản xuất, điều hành sản xuất đó là công nhân
t bản nhân dân nhng con số này vẫn còn rất khiêm tốn. Còn ở các nớc t bản
phá triển, công nhân bị bóc lột cao hơn rất nhiều, từ 200% tới 300% và sự
chênh lệch giàu nghèo cũng khá cao. Trong tất cả các giai cấp đang đối lập
với giai cấp t sản thì chỉ có giai cấp công nhân là thực sự cách mạng vì nó
là sản phẩm của nền đại công nghiệp, đại diện cho lực lợng sản xuất với
trình độ xã hội hoá ngày càng cao, và nó lao động trong nền đại công
nghiệp với trình độ công nghệ ngày càng hiện đại và sản xuất ra tuyệt đại
của cải cho xã hội.
Từ địa vị giai cấp công nhân và giai cấp công nhân có lợi ích cơ bản thống
nhất với lợi ích của đông đảo nhân dân lao động đã tạo điều kiện cho giai
cấp công nhân đoàn kết với giai cấp khác, đi đầu trong công cuộc đấu tranh
để thực hiện quá trình giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội. Họ có khả
năng đoàn kết giai cấp khác (tất cả giai cấp vô sản) vì giai cấp công nhân:
có cùng lợi ích cơ bản, thống nhất nhau do bị bóc lột giá trị thặng d; cùng
tồn tại trong một môi trờng sản xuất nh nhau có tính chất công nghiệp thậm
chí dịch vụ; có cùng t bản trong nớc và quốc tế bóc lột; có cùng mục tiêu,
sứ mệnh lịch sử tiêu diệt t sản, xây dựng chủ nghĩa xã hội.
b.Về đặc điểm chính trị, xã hội:
Do những đặc điểm về kinh tế chính trị xã hội của giai cấp công nhân:
từ địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân, điều đó cũng quy định
những đặc điểm xã hội chính trị của giai cấp công nhân, do vậy giai cấp
công nhân có vai trò sứ mệnh cao cả. Những đặc điểm đó là:
Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất: Giai cấp công nhân là đại diện
cho phơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa phơng thức sản xuất tiên tiến
nhất và là lực lợng sản xuất có trình độ xã hội hoá cao.
9
Giai cấp công nhân luôn đi đầu trong các cuộc cách mạng và làm cách
mạng cho đến khi thắng lợi. Lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân đối lập
với lợi ích cơ bản của giai cấp t sản, nhng phù hợp với lợi ích, khát vọng
giải phóng của nhân dân lao động. Do đó giai cấp công nhân càng có đủ
điều kiện, khả năng trở thành lực lợng tổ chức lãnh đạo các giai cấp và tầng
lớp lao động khác trong công cuộc xoá bỏ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa t
bản, xây dựng thành công xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.
Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, tính triệt để
đó đợc thể hiện trong các lĩnh vực kinh tế xã hội: Về kinh tế, lợi ích của
giai cấp công nhân đối lập với lợi ích của giai cấp t sản, họ là những ngời
không có t liệu sản xuất, làm thuê cho các nhà t bản và bị áp bức bóc lột
nặng nề. Vì thế, họ phải đứng thực hiện cuộc cách mạng vô sản thành công,
đa họ từ địa vị của ngời làm thuê trở thành ngời làm chủ bản thân, và làm
chủ xã hội. Về xã hội, khi làm cách mạng, giai cấp công nhân đa cách
mạng đến thành công, đập tan nhà nớc t sản, thiết lập nhà nớc chuyên chính
vô sản nhà nớc của giai cấp vô sản. Tính triệt để cách mạng của giai cấp
công nhân còn đợc thể hiện ở chỗ nó đợc vũ trang bởi hệ t tởng tiên tiến là
học thuyết Mác Lênin đợc đội ngũ tiên phong của nó là Đảng cộng sản
lãnh đạo.
Giai cấp công nhân là giai cấp có tính tổ chức kỷ luật cao: Điều kiện sản
xuất tập trung và trình độ kỹ thuật ngày càng hiện đại, cơ cấu tổ chức sản
xuất chặt chẽ đã tôi luyện cho giai cấp công nhân hiện đại tính tổ chức và
kỷ luật cao, tác phong công nghiệp; trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp
t sản thống trị, giai cấp công nhân phải đoàn kết lại, tổ chức chặt chẽ và có
tính cách mạng cao vì cách mạng đòi hỏi đúng thời điểm, thời cơ thuận lợi
mới có thể thành công.
Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế: Gắn với nền công
nghiệp hiện đại, chẳng những giai cấp công nhân có trình độ xã hội hoá
ngày càng cao ở mỗi nớc mà còn có mối quan hệ quốc tế ngày càng tăng.
Giai cấp công nhân ở các nớc t bản nói chung đều có địa vị kinh tế xã hội
giống nhau. Vì vậy họ có mục tiêu đấu tranh chung là xoá bỏ chế độ áp bức
bóc lột t bản chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, không còn tình
trạng ngời áp bức bóc lột ngời. Mặt khác, giai cấp t sản cũng là một lực l-
ợng quốc tế và để duy trì địa vị thống trị của mình, giai cấp t sản luôn thực
hiện sự liên minh trên phạm vi quốc tế để chống lại cuộc đấu tranh của giai
cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức. Do đó muốn hoàn thành sự nghiệp
giải phóng, giai cấp công nhân phải đoàn kết lại, đấu tranh trên phạm vi
toàn quốc tế. Bản chất quốc tế đó thể hiện trớc hết ở việc giai cấp công
nhân lãnh đạo nhân dân, dân tộc mình hoàn thành nhiệm vụ tự giải phóng.
Lợi ích quốc tế của giai cấp công nhân không tách rời mà gắn bó mật thiết
với lợi ích chân chính của dân tộc mà giai cấp công nhân làm đại diện.
Lịch sử thế giới đã chứng minh những kết luận của C.Mác, Ph.Ăngghen
và Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là hoàn toàn đúng đắn.
Tuy nhiên, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nhằm hoàn thành sứ
10
mệnh lịch sử của mình không phải diễn ra một cách bằng phẳng, thuận
buồm xuôi gió. Bên cạnh những điều kiện khách quan quy định, sứ mệnh
lịch sử của giai cấp công nhân còn có nhiều quan điểm nhằm phê phán giai
cấp công nhân cùng với sứ mệnh lịch sử của họ:
Thứ nhất, ngày nay, kẻ thù của chủ nghĩa xã hội và một số ngời cơ hội xét
lại đang phủ nhận thuyết Mác Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân. Theo họ giai cấp công nhân ngày càng teo đi, đã tan biến
vào các giai cấp, tầng lớp xã hội khác: địa vị kinh tế xã hội của giai cấp
công nhân đã thay đổi nhiều, phần đông trong giai cấp này đã trung lu
hoá Nh ng thực tế đã chứng minh đó là ý kiến hoàn toàn sai lầm, vì giai
cấp công nhân hiện nay có sự biến đổi về số lợng, dịch chuyển vào các giai
cấp khác, nhng chất lợng không thay đổi. Quá trình tái sản xuất t bản chủ
nghĩa dù có hiện đại hoá đến đâu, những hình thức của nó có thay đổi thế
nào đi chăng nữa thì nó vẫn không ngừng tái sinh ra quan hệ t bản chủ
nghĩa.
Thứ hai, mâu thuẫn giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất trong lòng
chế độ t bản chủ nghĩa đang diễn ra hết sức gay gắt. Giai cấp t sản đã và
đang tìm mọi cách để điều chỉnh các quan hệ t bản chủ nghĩa nhằm cứu vãn
chế độ thống trị của chúng. Chúng có thể đạt đợc một số thành tựu và kết
quả nào đấy nhng vẫn không sao khắc phục đợc mâu thuẫn cơ bản của xã
hội t bản. Dù nơi này hay nơi khác, nền kinh tế t bản chủ nghĩa vẫn có khả
năng phát triển, nhng phải thờng xuyên đơng đầu với các cuộc khủng
hoảng nặng nề, với nhiều cơn suy thoái và nạn thất nghiệp thờng xuyên
không tránh khỏi của hàng chục triệu ngời. Phong trào đấu tranh của giai
cấp công nhân tuy đang đứng trớc những thử thách nặng nề, nhng bức tranh
toàn cảnh của sự phát triển lực lợng sản xuất thế giới vẫn đang chuẩn bị
những tiền đề khách quan cho giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử
của mình dù có trải qua những bớc thăng trầm, quanh co, nhng nó vẫn tiếp
tục diễn ra theo quy luật khách quan của lịch sử.
Thứ ba, hiện nay, giai cấp công nhân đã, đang và sẽ phấn đấu trở thành lực
lợng lãnh đạo xã hội, nắm quyền lực nhà nớc bằng nhiều con đờng khác
nhau. Bởi lẽ đây là lực lợng duy nhất đại diện cho lực lợng sản xuất hiện
đại, cho phơng thức sản xuất tiên tiến. Giai cấp công nhân là ngời đại diện
cho lợi ích và quyền lực của nhân dân, của nhân loại tiến bộ.
Thứ t, phải chăng, hiện nay trong các nớc t bản phát triển, giai cấp công
nhân không còn bị bóc lột nh trớc, đã trung lu hoá và có cổ phần trong xí
nghiệp, cho nên giai cấp công nhân không có tinh thần cách mạng nh trớc,
không còn có thể đóng vai trò lãnh đạo cách mạng trong cuộc đấu tranh
chống chủ nghĩa t bản. Chủ nghĩa Mác- Lênin không quan niệm một giai
cấp có khả năng lãnh đạo cách mạng vì nó nghèo khổ nhất. Mu toan đem
sự nghèo khổ để luận giải sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là sự
xuyên tạc trắng trợn những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin. Sự thực, ở
những nớc t bản phát triển, đời sống của một bộ phận không nhỏ trong giai
cấp công nhân đã đợc cải thiện. Một bộ phận công nhân đã có mức sống
cao hơn. Song điều đó không có nghĩa là công nhân ở các nớc đó không bị
11
bóc lột hoặc bị bóc lột không đáng kể. Một số công nhân có cổ phần, cổ
phiếu trong công ty nhng điều đó không hề làm thay đổi một sự thật là toàn
bộ t liệu sản xuất t bản chủ nghĩa vẫn nằm trong tay giai cấp t sản. Do đó
giai cấp công nhân về cơ bản vẫn bị bóc lột giá trị thặng d, và bị bóc lột
nhiều hơn trớc.Vì vậy mà giai cấp t sản chỉ bớt một phần lợi nhuận (chính
là việc cho công nhân mua cổ phần, cổ phiếu) để cải thiện đời sống công
nhân. Và thực tế thì đời sống của giai cấp công nhân ở các nớc t bản phát
triển vẫn còn nhiều tình trạng nghèo khổ, thất nghiệp, thiếu nhà ở, mù chữ,
đời sống bấp bênh.
Thứ năm, cũng có quan điểm cho rằng, luận điểm của Mác về sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân trớc đây có thể đúng nhng không có đúng trong
thời đại ngày nay. Theo họ thì thời đại ngày nay là thời đại của nền văn
minh trí tuệ, của kinh tế tri thức, do đó tri thức mới là lực lợng tiên
phong, có vai trò lãnh đạo cách mạng. Tất nhiên, trí thức có vai trò quan
trọng trong mọi thời đại.Trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới, vai trò trí
thức ngày càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Song, trí thức không thể
đóng vai trò lãnh đạo thay thế vai trò lãnh đạo thay thế giai cấp công nhân.
Bởi lẽ: Trong xã hội trí thức chỉ là một tầng lớp đặc biệt và không thuần
nhất. Trí thức cha bao giờ và không bao giờ là một giai cấp. Nó không đại
biểu cho một phơng thức sản xuất nào, không là một lực lợng kinh tế, chính
trị độc lập trớc các giai cấp và tầng lớp xã hội khác. Do đó, không có hệ t t-
ởng riêng, không thể là ngời lãnh đạo cách mạng. Mặt khác, tri thức không
có lợi ích đối kháng trực tiếp với giai cấp t sản. Dới chế độ t bản, trí thức
cũng làm thuê nhng đợc giai cấp t sản đào tạo và một bộ phận đợc u đãi.Trí
thức không phải là tầng lớp có tinh thần cách mạng triệt để nh giai cấp
công nhân. Thực tế lịch sử cho thấy cha bao giờ có tầng lớp trí thức nào có
thể thay thế một giai cấp để lãnh đạo cách mạng.Trí thức bao giờ cũng là trí
thức của một giai cấp nhất định và thờng là của giai cấp thống trị xã hội.
Từ sự phân tích về địa vị kinh tế xã hội và những đặc điểm xã hội chính trị
của giai cấp công nhân, chính đó là những cơ sở khách quan để khẳng định
giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử là đấu tranh để thủ tiêu chế độ t bản
chủ nghĩa và từng bớc xây dựng thành công xã hội mới xã hội xã hội
chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới.
Để hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó, giai cấp công nhân phải tự tổ chức ra
chính Đảng của mình, tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, thiết lập
chuyên chính vô sản, thực hiện quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã
hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.

III. Vai trò của Đảng cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân
Để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, Đảng cộng sản là
nhân tố quyết định trớc tiên.
12
Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp t sản, trải qua
nhiều giai đoạn từ thấp đến cao, từ tự phát đến tự giác. Yếu tố có ý nghĩa
quyết định sự chuyển biến về chất là sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào
phong trào công nhân. Sự thâm nhập đó dẫn đến sự hình thành chính Đảng
của giai cấp công nhân. Sau khi ra đời, Đảng cộng sản với vai trò là ngời
tiếp tục sự nghiệp kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân trên
quy mô lớn hơn nhằm giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống giai cấp
t sản, đã xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Trong cuộc đấu tranh chống giai cấp t sản, chỉ khi nào giai cấp công nhân
tự tổ chức ra chính Đảng của mình để lãnh đạo thì cuộc đấu tranh mới có
thể đảm bảo giành đợc thắng lợi trọn vẹn.
Đảng cộng sản là bộ phận không thể tách rời của giai cấp công nhân.Mục
đích và lợi ích của Đảng và của giai cấp công nhân là thống nhất. Không có
Đảng cộng sản hạt nhân chính trị của phong trào công nhân, bản thân
giai cấp công nhân không thể trở thành lực lợng chính trị độc lập, cũng
không thể trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng.
Đảng cộng sản là ngời đại diện chân chính cho lợi ích của giai cấp công
nhân và lợi ích dân tộc. Trong phạm vi một nớc đồng thời cũng vì lợi ích
chung của phong trào cộng sản và quốc tế. Chính vì vậy, giai cấp công
nhân dới sự lãnh đạo của Đảng đã tạo ra đợc cơ sở thống nhất t tởng và
hành động, phát huy t cách là ngời lãnh đạo trong đấu tranh chống áp bức
bóc lột xây dựng xã hội mới.
Sức mạnh để chiến thắng giai cấp t sản và mọi kẻ thù khác, không phải chỉ
là ở số lợng và ở tinh thần chiến đấu của giai cấp công nhân mà chủ yếu là
ở trình độ tổ chức và giác ngộ chính trị của nó. Điều đó đợc thể hiện tập
trung ở chính Đảng- một tổ chức bao gồm những ngời u tú nhất, giác ngộ
chính trị xã hội cao, có tinh thần đấu tranh kiên quyết nhất của giai cấp
công nhân và nhân dân lao động. Vì vậy Đảng cộng sản luôn là đội tiên
phong chính trị của giai cấp công nhân và của toàn xã hội.Đảng có nhiệm
vụ sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin, phân tích đúng đắn hoàn cảnh lịch sử
cụ thể trong mỗi giai đoạn cách mạng, đề ra mục tiêu, phơng hớng, đờng
lối, chính sách đúng, phù hợp với yêu phát triển khách quan của đất nớc.
Đồng thời Đảng giáo dục, tổ chức, lãnh đạo giai cấp công nhân và toàn thể
nhân dân thực hiện công cuộc xoá bỏ chế độ xã hội cũ, xây dựng thành
công chế độ xã hội mới xã hội chủ nghĩa tiến lên chủ nghĩa cộng sản.
IV.Cách mạng xã hội chủ nghĩa với việc hoàn thành sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân
Trong quá trình giai cấp công nhân muốn hoàn thành sứ mệnh lịch sử
của mình, phải thông qua cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Từ cách mạng xã hội sang cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng
nhằm thay thế chế độ t bản chủ nghĩa đã lỗi thời bằng chế độ xã hội chủ
nghĩa khi điều kiện vật chất và tinh thần cho sự thay đổi đó đã ở mức độ
nhất định, khi đã hoàn thành tình thế cách mạng.Bản chất của cách mạng
13
xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng tiến hành tất cả cuộc cách mạng xã
hội, mang tính chất toàn diện, triệt để, lâu dài. Thể hiện: xoá bỏ tận gốc chế
độ ngời bóc lột ngời, xoá bỏ phân chia giai cấp áp bức giai cấp và bóc lột
giai cấp; vì đợc tiến hành trên tất cả các lĩnh vực xã hội từ cơ sở hạ tầng tới
kiến trúc thợng tầng, từ sinh hoạt vật chất đế sinh hoạt tinh thần, nên đây là
cuộc cách mạng lôi cuốn đợc đông đảo quần chúng nhân dân, đem lại
quyền lợi cho số đông nhân dân lao động, nh Lênin đã từng nói: cách
mạng xã hội chủ nghĩa là ngày hội quần chúng; đây là cuộc cách mạng
mang tính chất lâu dài, gian khổ và phức tạp vì nó mới và cha có trong lịch
sử, do đó phải vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, vừa bổ xung
C.Mác và Ph.Ăngghen coi cách mạng xã hội chủ nghĩa là một quá trình
liên tục và nhấn mạnh quá trình liên tục, nhng đợc chia làm hai giai đoạn:
giành chính quyền và chuyển lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hai ông đã
đặt hy vọng nhiều vào điều kiện nổ ra của cách mạng xã hội chủ nghĩa: nổ
ra ở những nớc t bản phát triển và thắng lợi đồng loạt ở các nớc t bản phát
triển. Với những nớc chậm phát triển theo C.Mác và Ph.Ăngghen khi
nghiên cứu về vấn đề này coi đó là một bộ phận của cách mạng vô sản. Nếu
cách mạng xã hội nổ ra ở những nớc này thì giai cấp công nhân cần làm :
phải biết kết hợp giữa phong trào công nhân với phong trào nông dân, đồng
thời kết hợp với lực lợng t sản để chống phong kiến (tức là lật đổ hình thái
kinh tế xã hội cũ và thay thế vào đó là hình thái kinh tế xã hội mới cao hơn)
bằng đấu tranh giai cấp hay cách mạng xã hội chủ nghĩa; trong khi kết hợp
t sản đánh phong kiến, giai cấp công nhân phải ủng hộ mọi phong trào dân
chủ, đồng thời độc lập về mặt đờng lối, phải hớng tới mục tiêu xã hội chủ
nghĩa; giai cấp công nhân phải lôi kéo đợc lực lợng và phát triển lực lợng;
trong khi đi với giai cấp t sản đánh chế độ phong kiến, giai cấp công nhân
phải độc lập đờng lối, chỉ có thể liên minh tạm thời với giai cấp phong kiến.
Còn với Lênin, ông đã phân tích điều kiện cụ thể nớc Nga và đa ra quan
điểm phát triển t tởng C.Mác và Ph.Ăngghen. Những quan điểm đó là:
Thứ nhất:cách mạng dân chủ t sản phải do giai cấp công nhân lãnh đạo do
giai cấp công nhân vì yếu tố thời đại chi phối nh giai cấp t sản đã mất vai
trò lãnh đạo, chủ nghĩa t bản đã chuyển sang chủ nghĩa đế quốc làm kìm
hãm sự phát triển của lịch sử ; mặt khác, giai cấp công nhân đã trởng
thành, là điểm hoàn toàn mới so với C.Mác và Ph.Ăngghen.
Thứ hai: lực lợng cách mạng gồm các giai cấp ,tầng lớp khác trong xã giai
cấp tiên tiến nhất vì mục tiêu của họ gắn liền với việc thủ tiêu một cách
triệt để chế độ phong kiến. Giai cấp vừa và nhỏ có tinh thần dân chủ, là lực
lợng lừng khừng cấu kết phong kiến chống cách mạng, hạn chế tiêu cực,
phát triển tích cực.
Thứ ba: cách mạng dân chủ t sản phải đợc tiến hành cụ thể rồi tiến ngay
vào cách mạng xã hội chủ nghĩa. Hai cuộc cách mạng có mối liên hệ biện
chứng, không có bức tờng thành nào ngăn cách.
Có thể nói cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc cách mạng sâu sắc và toàn
diện trên mọi lĩnh vực.
14

Xem chi tiết: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân