Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Từ số liệu thống kê qua các năm, nhận thấy số vụ tai nạn giao thông
xảy ra ngày càng nhiều với mức độ nghiêm trọng hơn qua mỗi năm, Bộ giao
thông vận tải đã đi sâu tìm hiểu và đưa ra những nguyên nhân chủ yếu dẫn
đến tai nạn gồm:
- Lái xe phóng nhanh, vượt ẩu, say rượu, xử lý kém…
- Xe hư hỏng, chưa sửa chữa mà vẫn lưu hành.
- Đường xá quanh co, lắm đèo, nhiều dốc và không đảm bảo an toàn.
- …
Trong đó nguyên nhân chủ yếu là do lái xe (chiếm khoảng 77,2%).
Khi tai nạn giao thông xảy ra đã gây nên những thiệt hại về vật chất và
tinh thần cho chủ xe và người bị nạn: người tham gia giao thông bị tai nạn
phải vào viện điều trị, thậm chí bị tử vong; phương tiện giao thông mà họ sử
dụng bị hư hỏng phải sửa chữa thậm chí hư hỏng toàn bộ không thể sử dụng
được nữa… Những điều đó ngoài việc gây tổn thất về tinh thần còn tạo nên
sức ép lớn về mặt tài chính cho các chủ phương tiện.
Có rất nhiều những biện pháp để đề phòng, hạn chế và khắc phục
những tổn thất do tai nạn giao thông gây ra như: tuyên truyền về an toàn giao
thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, dự trữ tiền để khắc phục tổn
thất, tham gia bảo hiểm… Tuy nhiên, việc tham gia bảo hiểm được coi là biện
pháp hữu hiệu nhất.
Bảo hiểm giúp tạo nên sự an tâm cho các chủ xe cơ giới khi tham gia
giao thông, giúp đỡ khắc phục khó khăn cho chủ phương tiện khi rủi ro xảy
ra; nhờ đó họ có thể nhanh chóng ổn định tình hình tài chính, sớm hoà nhập
trở lại với nhịp sống hàng ngày. Hơn nữa, đối với người Việt Nam xe cơ giới
là tài sản có giá trị cao. Do đó, bảo hiểm vật chất xe cơ giới ra đời là một tất
yếu khách quan và việc mua sản phẩm bảo hiểm này là cần thiết đối với các
chủ phương tiện.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
1.2. Vai trò của Bảo hiểm vật chất xe cơ giới:
Nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới giữ một vai trò quan trọng
trong việc hạn chế và khắc phục rủi ro, góp phần đảm bảo an toàn xã hội. Cụ
thể:
Thứ nhất, góp phần ổn định tài chính cho chủ phương tiện khi có rủi ro
xảy ra gây tổn thất thuộc trách nhiệm bảo hiểm.
Khi tham gia giao thông không ai muốn rủi ro xảy ra nhưng rủi ro là
ngẫu nhiên, không loại trừ bất cứ ai. Khi rủi ro xảy ra, thường để lại những
hậu quả to lớn về con người và vật chất, gây ra những tổn thất về tài chính,
làm gián đoạn sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, bảo hiểm thông qua công tác
bồi thường nhanh chóng, kịp thời góp phần ổn định tình hình tài chính, tránh
những xáo trộn lớn cho chủ phương tiện, giúp họ nhanh chóng thoát khỏi tình
trạng khó khăn; đồng thời qua đó góp phần xoa dịu, làm giảm bớt căng thẳng
giữa chủ xe và người bị nạn. Cần phải lưu ý rằng, nhà bảo hiểm cũng quy
định những rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm và khống chế hạn mức số tiền bồi
thường để tránh trục lợi bảo hiểm đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ
điều khiển phương tiện.
Có thể nói, bảo hiểm xe cơ giới đã góp phần tạo ra một tâm lý yên tâm,
thoải mái cho các chủ xe, lái xe khi điều khiển các phương tiện tham gia giao
thông.
Thứ hai, tăng khả năng tự chủ về tài chính cho người tham gia bảo
hiểm.
Khi tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh, nguồn vốn chính là yếu tố
quyết định sức mạnh, vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Trong quá trình
hoạt động, doanh nghiệp luôn phải trích ra một quỹ dự trữ đề phòng hạn chết
tổn thất khi rủi ro xảy ra. Đối với những doanh nghiệp nhỏ, ít phương tiện số
tiền này không đáng kể. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp lớn, số lượng đầu xe
nhiều thì quỹ dự trữ này sẽ chiếm một tỷ lệ khá lớn trong nguồn vốn sản xuất
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
kinh doanh. Nếu nguồn tiền này được đem để làm nguồn vốn lưu động trong
kinh doanh sẽ đem lại sức mạnh to lớn cho doanh nghiệp, nhưng nó lại ở dạng
dự trữ thì quả là sự lãng phí lớn.
Khó khăn này sẽ được giải quyết thông qua các hợp đồng bảo hiểm.
Thông qua các hợp đồng này, công ty bảo hiểm sẽ lập quỹ bảo hiểm hoạt
động trên nguyên tắc “số đông bù số ít”. Nhờ đó, thay vì thành lập quỹ dự trữ
riêng thì các chủ phương tiện có thể yên tâm hoạt động nhờ quỹ bảo hiểm lớn
hơn nhiều do rất nhiều thành viên cùng đóng góp.
Thứ ba, góp phần đề phòng và hạn chế tai nạn giao thông:
Với số phí bảo hiểm thu được, ngoài việc bồi thường cho các chủ
phương tiện khi có rủi ro xảy ra, các công ty bảo hiểm còn thực hiện các biện
pháp đề phòng và hạn chế tổn thất xảy ra như: xây dựng đường lánh nạn,
đường phụ, hốc cứu nạn; lắp đặt hệ thống biển báo, tín hiệu giao thông, hệ
thống gương cầu… hàng năm đã cứu thoát khỏi nguy hiểm hàng trăm tính
mạng.
Ngoài ra, công ty bảo hiểm còn khuyến khích các chủ xe tự thực hiện
các biện pháp đề phòng hạn chế tổn thất, nâng cao ý thức thông qua công tác
tuyên truyền. Đồng thời, công ty còn thực hiện giảm phí nếu sau một thời
gian nhất định mà xe không gặp bất kì sự cố nào.
Thứ tư, góp phần tăng thu ngân sách Nhà nước
Mức sống nhân dân ngày càng tăng, số lượng các phương tiện cơ giới
tăng nhanh, tổng số trên cả nước đã có 1 183 260 xe ô tô và 22 350 676 xe
máy, đồng thời giá trị của từng chiếc xe cũng tăng nhanh. Do đó, số lượng
người tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới cũng tăng nhanh, góp phần làm
tăng nguồn thu cho Ngân sách nhà nước thông qua hình thức nộp thuế của các
công ty bảo hiểm. Ngược lại, chính phủ sử dụng ngân sách nhà nước phối hợp
với các doanh nghiệp bảo hiểm đầu tư hỗ trợ, nâng cao chất lượng hệ thống
cơ sở hạ tầng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân từ đó góp phần
nâng cao chất lượng đời sống dân cư.
Như vậy, vai trò của nghiệp vụ bảo hiểm này là rất lớn. Ý thức được
tầm quan trọng và ý nghĩa của bảo hiểm vật chất xe cơ giới nên số người tham
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
gia ngày càng đông. Trong tương lai, nghiệp vụ này chắc chắn sẽ ngày càng
phát triển và hoàn thiện hơn.
1.3. Nội dung cơ bản của Bảo hiểm vật chất xe cơ giới:
1.3.1. Đối tượng bảo hiểm và phạm vi bảo hiểm:
1.3.1.1. Đối tượng bảo hiểm:
Trước tiên, ta cần phải hiểu xe cơ giới là gì. Để xác định xe cơ giới
người ta dùng các tiêu thức sau:
- Xe cơ giới được gắn với động cơ.
- Xe cơ giới di chuyển trên đất liền không cần đường dẫn.
- Xe cơ giới phải có tối thiểu một chỗ cho người điều khiển.
Như vậy, xe cơ giới bao gồm nhiều loại xe: ô tô, mô tô, xe chở hàng và
xe chuyên dụng khác.
Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là loại hình Bảo hiểm tài sản và nó được
thực hiện dưới hình thức bảo hiểm tự nguyện. Chủ xe tham gia bảo hiểm vật
chất xe nhằm mục đích được bồi thường cho những thiệt hại vật chất đối với
xe của mình do rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm gây nên. Vì vậy, đối tượng bảo
hiểm của nghiệp vụ này là bản thân chiếc xe với các điều kiện:
- Có giá trị sử dụng.
- Được phép lưu hành theo quy định của pháp luật.
- Đầy đủ các bộ phận để cấu thành một chiếc xe hoàn chỉnh.
Đối với xe mô tô, xe máy chủ xe thường tham gia bảo hiểm toàn bộ vật
chất thân xe. Ở Việt Nam hiện nay loại hình bảo hiểm này hầu như chưa được
thực hiện.
Đối với xe ô tô, các chủ xe có thể tham gia toàn bộ hoặc tham gia từng
bộ phận của xe. Trong thực tế hiện nay, các chủ xe ô tô thường chỉ tham gia
một số tổng thành xe nhằm tiết kiệm tiền đóng bảo hiểm. Căn cứ vào đặc
điểm kĩ thuật xe ô tô được chia thành các tổng thành sau:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Tổng thành thân vỏ bao gồm: cabin toàn bộ, calang, cabô, chắn bùn,
toàn bộ cửa và kinh, toàn bộ đèn và gương, toàn bộ phần vỏ kim loại, các cần
gạt và bàn đạp ga, cần số, phanh chân, phanh tay
- Tổng thành hệ thống lái bao gồm: vô lăng lái, trục tay lái, thanh kéo
ngang, thanh kéo dọc, phi de.
- Tổng thành hộp số: hộp số chính, hộp số phụ (nếu có).
- Tổng thành động cơ.
- Tổng thành trục trước (cần trước) bao gồm: dầm cầu trục lắp hệ thống
treo nhíp, may ơ nhíp, cơ cấu phanh, nếu là cần chủ động thì có thêm một cần
vi sai với vỏ cần.
- Tổng thành trục sau bao gồm: vỏ cầu toàn bộ, một cầu, vi sai, cụm
may ơ sau, cơ cấu phanh, xi lanh phanh, trục lắp ngang, hệ thống treo cầu sau,
nhíp
- Tổng thành bánh xe: lốp săm (kể cả săm lốp dự phòng).
Ngoài ra một số loại xe còn có tổng thành các bộ phận chuyên dụng
theo yêu cầu được lắp đặt trên xe như xe cứu thương, cứu hoả, xe chở
container…
Căn cứ vào các tổng thành như trên mà các chủ xe có thể tham gia bảo
hiểm cho toàn bộ xe hoặc các bộ phận của xe. Trong đó, tổng thành thân vỏ
chiếm tỷ trọng lớn nhất và chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ hậu quả của rủi ro.
Vì vây, đối với nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe, các công ty bảo hiểm phi
nhân thọ ở Việt Nam hiện nay thường bán hai loại hình của sản phẩm là bảo
hiểm toàn bộ xe hoặc bảo hiểm thân vỏ xe.
1.3.1.2. Phạm vi bảo hiểm:
Phạm vi bảo hiểm là giới hạn những rủi ro khi xảy ra gây tổn thất cho
xe cơ giới sẽ được người bảo hiểm chịu trách nhiệm bồi thường.
Rủi ro được bảo hiểm là những thiệt hại vật chất xe do:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Tai nạn do đâm va, lật đổ: trường hợp này rất dễ xảy ra và cần được
bảo hiểm nhất.
- Tai nạn do thiên tai: cháy, nổ, bão, lụt, động đất, sét đánh, mưa…
- Mất cắp toàn bộ xe. Trong trường hợp này chỉ mất cắp toàn bộ xe mới
được bảo hiểm, mất cắp bộ phận xe không được bảo hiểm là do các nguyên
nhân:
+ Tránh trục lợi bảo hiểm. Vì chủ xe có thể tháo bộ phận xe giấu đi và
đòi bảo hiểm.
+ Giá trị bộ phận xe nhỏ. Do đó, chi phí xác nhận mất cắp lớn hơn so
với số tiền được bồi thường.
+ Nâng cao tinh thần trách nhiệm của người mua bảo hiểm đối với việc
trộm cắp.
- Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên.
- Ngoài ra, bảo hiểm vật chất xe cơ giới còn bảo hiểm cho các chi phí:
+ Chi phí ngăn ngừa tổn thất xảy ra thêm.
+ Chi phí bảo vệ xe và kéo xe thiệt hại tới nơi sửa chữa gần nhất.
+ Chi phí giám định thuộc trách nhiệm của bảo hiểm.
+ Chi phí ra toà (nếu có ).
Những rủi ro loại trừ bao gồm:
- Hao mòn vô hình và hữu hình của xe cơ giới.
- Hư hỏng bộ phận không do tai nạn gây ra.
- Mất cắp bộ phận xe.
- Hành động cố ý của chủ xe, lái xe.
- Xe vi phạm các quy định về an toàn giao thông.
- Những thiệt hại gián tiếp như: giảm giá trị thương mại, ngưng trệ kinh
doanh…
- Thiệt hại do chiến tranh.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Cần lưu ý rằng, trong thời hạn bảo hiểm, nếu chủ xe chuyển quyền sở
hữu xe cho chủ xe khác thì quyền lợi bảo hiểm vẫn có hiệu lực với chủ xe
mới. Tuy nhiên, nếu chủ xe cũ không chuyển quyền lợi bảo hiểm cho chủ xe
mới thì công ty bảo hiểm sẽ hoàn lại phí cho họ và làm thủ tục bảo hiểm cho
chủ xe mới nếu họ có yêu cầu.
1.3.2. Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm :
1.3.2.1. Giá trị bảo hiểm:
Giá trị bảo hiểm của xe cơ giới là giá trị thực tế trên thị trường của xe
tại thời điểm người tham gia bảo hiểm mua bảo hiểm.
Giá xe trên thị trường luôn luôn biến động. Vì vậy, để xác định được
giá trị của xe, các công ty bảo hiểm thường căn cứ vào các nhân tố:
- Loại xe.
- Năm sản xuất.
- Mức độ mới cũ của xe.
- Thể tích làm việc của xi lanh…
Giá trị bảo hiểm được xác định theo hai trường hợp:
- Nếu là xe mua mới giá trị bảo hiểm chính là giá mua mới của xe.
- Nếu là xe đã qua sử dụng thì giá trị bảo hiểm của xe được tính bằng
công thức:
Giá trị bảo hiểm = Nguyên giá - Khấu hao
+ Nguyên giá ở đây chính là giá mua mới hay giá trị ban đầu của xe.
+ Để tính khấu hao các công ty bảo hiểm thường dựa vào nguyên giá
và tỷ lệ khấu hao bình quân của xe trong một năm, cụ thể là:
Giá trị khấu hao =
Nguyên giá × Tỷ lệ khấu hao 1 năm ×
Thời gian xe sử dụng
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Trên thực tế rất nhiều xe đã khấu hao hết nhưng vẫn còn giá trị sử dụng
và vẫn sử dụng được. Điều này buộc các công ty bảo hiểm phải có những biện
pháp linh hoạt nhằm thu hút và phục vụ khách hàng một cách tốt nhất.
1.3.2.3. Số tiền bảo hiểm:
Số tiền bảo hiểm là khoản tiền nhất định được ghi trong đơn bảo hiểm
hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm để xác định giới hạn trách nhiệm của người
bảo hiểm trong việc bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm.
Trên cơ sở giá trị bảo hiểm, chủ xe có thể tham gia bảo hiểm với số tiền
bảo hiểm nhỏ hơn (bảo hiểm dưới giá trị) hoặc bằng (bảo hiểm ngang giá trị)
hoặc lớn hơn (bảo hiểm trên giá trị) giá trị thực tế của xe. Việc quyết định
tham gia bảo hiểm với số tiền là bao nhiêu sẽ là cơ sở để xác định số tiền bồi
thường khi có tổn thất xảy ra. Cụ thể:
- Đối với xe tham gia bảo hiểm dưới giá trị khi xảy ra tổn thất:
Số tiền bồi thường =
Giá trị tổn thất thực tế
×
Số tiền bảo hiểm
Giá trị bảo hiểm
- Đối với xe tham gia bảo hiểm ngang giá trị khi xảy ra tổn thất thì
công ty bảo hiểm sẽ bồi thường số tiền bằng đúng giá trị thiệt hại thực tế của
xe tại thời điểm xảy ra tổn thất.
- Đối với xe tham gia bảo hiểm trên giá trị khi rủi ro xảy ra gây tổn thất
công ty bảo hiểm cũng chỉ bồi thường với số tiền bằng thiệt hại thực tế và
luôn luôn nhỏ hơn hoặc bằng giá trị thực tế của xe.
1.3.3. Phí bảo hiểm:
Phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới là khoản tiền nhất định mà người tham
gia bảo hiểm phải nộp cho công ty bảo hiểm sau khi kí kết hợp đồng bảo
hiểm. Các công ty bảo hiểm xác định mức phí bằng cách vận dụng linh hoạt
các quy định của bộ tài chính.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Phí bảo hiểm phải đóng cho mỗi đầu xe đối với mỗi loại xe được tính
theo công thức:
P = f + d
Trong đó: P: Phí thu mỗi đầu xe.
d: Phụ phí.
f: Phí thuần.
- Phí thuần (f ) được xác định căn cứ vào số liệu thống kê về tình hình
bồi thường tổn thất trong những năm trước đó và được xác định như sau:
f =
∑
∑
=
=
×
n
i
i
n
i
ii
C
TS
1
1
Trong đó: S
i
: số vụ tai nạn giao thông xảy ra năm thứ i
T
i
: thiệt hại bình quân một vụ trong năm thứ i
C
i
: số xe hoạt động thức tế trong năm thứ i
- Phụ phí (d) bao gồm các chi phí khác như: chi đề phòng hạn chế tổn
thất, chi quản lý…Phần phụ phí này thường được tính bằng một tỷ lệ phần
trăm nhất định so với phí bồi thường.
Để tính phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới, các công ty bảo hiểm thường
căn cứ vào các yếu tố:
- Những yếu tố liên quan đến bản thân chiếc xe và vấn đề sử dụng xe:
+ Loại xe: Do giá trị của các loại xe khác nhau, đặc điểm kĩ thuật và
mức độ rủi ro khác nhau nên phí bảo hiểm vật chất xe được tính riêng cho
từng loại xe.
+ Khu vực giữ xe và để xe: Trong thực tế không phải công ty nào cũng
quan tâm đến nhân tố này.
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
+ Phạm vi và địa bàn hoạt động: Trong thực tế nhân tố này rất khó xác
định một cách chính xác vì xe cơ giới là phương tiện di chuyển phổ biến giữa
các khu vực, các vùng, khắp cả nước thậm chí là liên quốc gia.
+ Mục đích sử dụng xe: Đây là yếu tố quan trọng khi xác định phí bảo
hiểm. Nó giúp công ty bảo hiểm biết được mức độ rủi ro có thể xảy ra.
+ Thời gian sử dụng, giá trị xe: Là yếu tố cơ bản để xác định số tiền
bảo hiểm.
- Những yếu tố liên quan đến con người:
+ Độ tuổi và kinh nghiệm lái xe: Số liệu thống kê cho thấy các lái xe
trẻ tuổi thường bị tai nạn nhiều hơn so với lái xe lớn tuổi, nhiều kinh nghiệm.
Để đề phòng hạn chế tổn thất và nâng cao ý thức trách nhiệm của người điều
khiển phương tiện các công ty bảo hiểm thường áp dụng mức miễn thường
đối với từng độ tuổi nhất định. Thực tế, mức miễn thường với những lái xe trẻ
tuổi thường cao hơn so với những lái xe cao tuổi hơn.
Mức miễn thường là số tiền giới hạn mà khi rủi ro xảy ra gây tổn thất
nhỏ hơn hoặc bằng giới hạn đó thì người được bảo hiểm tự chịu, công ty bảo
hiểm không phải chịu trách nhiệm thanh toán tiền bồi thường.
+ Tiền sử lái xe: Dùng để xác định mức độ liên quan tới các vụ tai nạn
phát sinh, các hành vi vi phạm luật lệ giao thông.
Trong thực tế các công ty bảo hiểm thường áp dụng công thức tính phí
bảo hiểm như sau:
P = S
b
× R
Trong đó: P - Phí bảo hiểm.
S
b
- Số tiền bảo hiểm.
R - Tỷ lệ phí bảo hiểm.
Ở Việt Nam, biểu phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới được Bộ Tài Chính
quy định cho các công ty bảo hiểm như sau:
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét