Trng HKT - H QGHN
s phỏt trin ca khoa hc, n nhng nm 1980, nhng nh qun tr ngun
nhõn lc c t v trớ cp cao v chi phi trc tip n qun tr chin lc
ca t chc. Ngy nay qun tr ngun nhõn lc l mt trong nhng nhim v
quan trng hng u ca cỏc doanh nghip, nú quyt nh s tn ti v phỏt
trin ca cỏc doanh nghip.
Nh vy, qun tr ngun nhõn lc bao hm c ngha rng v ngha hp
Theo ngha rng: Qun tr ngun nhõn lc l quỏ trỡnh khai thỏc, t
chc, s dng khoa hc k thut hin i v lý lun v qun tr nhm thc
hin mc tiờu chin lc ca t chc, bng cỏch thng xuyờn tỡm kim, to
ngun nhõn lc, tin hnh iu phi, lónh o , kim tra, ụn c thc hin
ch tin lng, thng pht hp lý nhm khai thỏc v s dng ngun nhõn
lc cú hiu qu.
Theo ngha hp: Qun tr ngun nhõn lc l quỏ trỡnh c quan qun lý
thc hin nhng cụng vic c th nh: Tuyn ngi, bỡnh xột, phõn cụng cụng
vic, gii quyt tin lng bi dng, ỏnh giỏ cht lng cỏn b cụng nhõn
viờn, nhm thc hin tt mc tiờu, k hoch ca t chc.
"Qun tr ngun nhõn lc liờn quan n con ngi v nhng nhõn t
xỏc nh mi quan h gia con ngi vi t chc s dng con ngi ú. Ti
mt thi im no ú trong quỏ trỡnh hot ng ca nú, mt t chc cú th
cn ớt hoc l nhiu nhõn lc tựy thuc vo yờu cu ca cỏc hot ng trong t
chc. Qun tr ngun nhõn lc bo m cho t chc cú nhng nhõn lc cú k
nng, c sp xp vo nhng v trớ phự hp theo ũi hi cụng vic trong t
chc.
Vỡ vy, qun tr ngun nhõn lc l mt quỏ trỡnh tuyn m, la chn,
duy trỡ, phỏt trin v to mi iu kin cú li cho ngun nhõn lc trong t
chc nhm t c mc tiờu ó t ra ca t chc ú.
3
3
Giáo trình Khoa học quản lý II, NXB Khoa học kỹ thuật Hà Nội, 2002, tr 379, 380.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
5
Trng HKT - H QGHN
Cng cú th hiu theo mt cỏch n gin v ngn gn: Qun tr ngun
nhõn lc l phng thc khin cho nhõn viờn lm vic mt cỏch hiu qu v
hi lũng vi cụng vic ca h.
Xột trờn gúc qun tr , vic khai thỏc v qun tr ngun nhõn lc ly
giỏ tr con ngi lm trng tõm, vn dng hot ng khai thỏc v qun lý
nhm gii quyt nhng tỏc ng ln nhau gia nhõn viờn vi cụng vic, gia
nhõn viờn vi nhõn viờn v gia nhõn viờn vi t chc. Khai thỏc v qun lý
ngun nhõn lc cn t c kt qu nõng cao hiu sut ca t chc, nõng cao
sc cnh tranh. Mt khỏc, phi nõng cao i sng ca nhõn viờn lm cho h
cm thy thoi mỏi v gn bú vi cụng vic.
Song dự xột t gúc no thỡ qun tr ngun nhõn lc vn l tt c cỏc
hot ng ca mt t chc thu hỳt, xõy dng, phỏt trin, s dng ỏnh giỏ,
bo ton, v gi gỡn mt lc lng lao ng phự hp vi yờu cu cụng vic
ca t chc c v mt s lng v cht lng.
Mc tiờu c bn ca bt k t chc no cng l s dng mt cỏch cú
hiu qu ngun nhõn lc t c mc tiờu ca t chc ú. Qun tr ngun
nhõn lc l nhm cng c, duy trỡ y s lng v cht lng lao ng cn
thit cho t chc t c mc tiờu m t chc t ra.
Chc nng qun tr ngun nhõn lc
Mt cỏch khỏi quỏt, chc nng qun tr ngun nhõn lc cú hai mt ú
l: Chc nng qun tr v chc nng nghip v trong qun tr ngun nhõn lc.
Cỏn b nhõn viờn trong bt k doanh nghip no cng u cú th chia thnh
hai loi l: "Nhõn viờn qun tr" v "nhõn viờn nghip v". Nhõn viờn qun tr
cú quyn hn nht nh, cú th ch huy v lónh o mt s nhõn viờn khỏc, h
lm chc nng qun tr. Nhõn viờn nghip v khụng cú quyn hn nh vy, h
phi chp hnh nhng nhim v, quy nh, di s lónh o ch huy iu
hnh ca ngi khỏc, h lm chc nng nghip v.
Xột t mc tiờu cn t ca qun tr ngun nhõn lc ta thy qun tr
ngun nhõn lc cú nm chc nng c bn sau:
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
6
Trng HKT - H QGHN
Chc nng thu hỳt:
Tc l s dng cỏc chớnh sỏch v bin phỏp nht nh thu hỳt ngun
nhõn lc, ch yu l gii thiu phõn tớch chc v, biờn ch chc v, lp k
hoch cung cu ngun nhõn lc cho doanh nghip, tuyn ngi, kho sỏt,
thụng bỏo tuyn, thu thp v b trớ cụng vic cho nhõn viờn. Trc ht phi
thu hỳt ngun nhõn lc cn thit, sau ri mi núi n qun tr ngun nhõn lc
mt cỏch hiu qu.
Chc nng iu chnh phi hp:
õy cũn gi l chc nng nht th húa, to nờn s phi hp tng ng
gia cỏc b phn nhõn viờn vi nhau. Thng nht hon quyn cựng doanh
nghip v cỏc mt t chc, t tng, tỡnh cm, tõm lý, nhn thc cỏ nhõn
ng nht vi ý nim ca t chc, hnh ng ca cỏ nhõn phự hp vi quy
nh ca t chc. Qun tr ngun nhõn lc hin i nhn mnh s phỏt trin
ca con ngi trong t chc. Xu th phỏt trin cỏ nhõn mnh s dn n mõu
thun gia cỏ nhõn vi cỏ nhõn, gia cỏ nhõn vi t chc v chc nng iu
chnh phi hp ca qun tr ngun nhõn lc phi gii quyt c mõu thun
ny.
Chc nng ng viờn:
Bng nhng chớnh sỏch thớch ỏng nh khen thng nhng ngi cng
hin nhiu cho t chc, nhm mc ớch n nh i ng nhõn viờn cho doanh
nghip, khuyn khớch s tớch cc ca mi ngi, phỏt ng v duy trỡ thi ua,
nõng cao nng sut lao ng cho t chc. C th, l da vo thnh tớch cụng
vic t c ca nhõn viờn bỡnh xột mt cỏch cụng bng v hp lý t ú
tr lng, khen thng mt cỏch tng xng.
Chc nng iu chnh khng ch:
ú l quỏ trỡnh qun lý hot ng thc hin mt cỏch hp lý, cụng bng
i vi cỏc nhõn viờn, bao gm hai chc nng: iu chnh v khng ch.
Trong qun lý phi ra v thc hin ch bỡnh xột hp lý v cú h thng.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
7
Trng HKT - H QGHN
Da vo kt qu kim tra bỡnh xột, iu ng, khen thng, k lut, h
cp
Chc nng khai thỏc:
õy l chc nng chớnh ca qun tr ngun nhõn lc. ú l cụng vic
bi dng v nõng cao cỏc t cht cng nh k nng lm vic ca nhõn viờn.
Trong t chc, lm cho h phỏt huy c ht kh nng ca mỡnh, thc hin
ti a giỏ tr cỏ nhõn ca h, cú nhng giao c thi ua, thc hin k hoch
sn xut gia t chc v cỏ nhõn. Bi dng giỏo dc thng xuyờn cho cỏc
nhõn viờn quan tõm n i sng ca h nhm s dng h mt cỏch cú hiu
qu.
S dng nhõn viờn cú hiu qu l mt mc tiờu quan trng ca qun tr
ngun nhõn lc, u t ớt nht m hiu qu li nhiu v nhanh nht. Ch cn
phỏt huy y tớnh tớch cc v tim nng ca nhõn viờn l cú th khai thỏc
c nng sut lao ng ca h mt cỏch tt nht. Mt khi s dng ỳng v
hp lý nhõn viờn s to cho h tinh thn thoi mỏi, tớnh tớch cc lao ng s
tng lờn.
1.1.2. Vai trũ ca qun tr ngun nhõn lc
S phỏt trin kinh t - xó hi ph thuc rt ln vo vic khai thỏc, qun
lý v s dng hp lý hiu qu cỏc ngun lc ca t nc bao gm cỏc ngun
ti nguyờn thiờn nhiờn, ngun vn, trỡnh khoa hc cụng ngh v tim lc
v con ngi hay ngun nhõn lc. Trong ú ngun nhõn lc l yu t quyt
nh, l nhõn t ca s phỏt trin v mc tiờu cui cựng ca s phỏt trin l
nhm phc v ngy cng tt hn cuc sng ca con ngi. Nh vy, con
ngi va l ng lc va l cỏi ớch cui cựng ca s phỏt trin.
Mi hot ng sn xut ra ca ci vt cht v tinh thn xột n cựng
u xut phỏt t hot ng ca con ngi. Con ngi phỏt minh, sỏng ch v
s dng t liu lao ng tỏc ng vo i tng lao ng to ra cỏc sn
phm phc v cho mỡnh v cho xó hi. Ngun nhõn lc chớnh l ngun "ni
lc" nu bit phỏt huy, nú cú th nhõn lờn sc mnh ca cỏc ngun lc khỏc.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
8
Trng HKT - H QGHN
Nc ta cú ngun ti nguyờn thiờn nhiờn phong phỳ, cú loi tỏi to
c cú loi khụng tỏi to c. Nhng ti nguyờn ú ó ang úng gúp quan
trng lm thay i b mt kinh t ca t nc. Tuy nhiờn vic khai thỏc,
qun lý, s dng v tỏi to cỏc ngun ti nguyờn thiờn nhiờn li do chớnh con
ngi quyt nh. Ngy nay tin b khoa hc k thut v cụng ngh ang gúp
phn quan trng thỳc y s phỏt trin ca t nc. Nhng cú th s dng
v phỏt huy c nhng thnh tu ú ũi hi phi cú i ng lao ng cú
trỡnh chuyờn mụn k thut cao, tc l phi cú i ng lao ng phự hp
ỏp ng c yờu cu ngy cng cao ca quỏ trỡnh sn xut. Nu khụng cú
i ng lao ng phự hp thỡ c ti nguyờn thiờn nhiờn ln cỏc thnh tu khoa
hc k thut hin i cng th phỏt huy c vai trũ v sc mnh ca nú.
Kinh nghim ca cỏc nc phỏt trin trờn th gii cho thy nc no
bit chm lo s dng cú hiu qu ngun nhõn lc, bit phỏt huy nhõn t con
ngi thỡ nc ú cú th t c tc phỏt trin kinh t nhanh chúng mc
dự khụng giu ti nguyờn thiờn nhiờn v trỡnh khoa hc, k thut cha phỏt
trin. Nht Bn, Hn Quc, i Loan l nhng vớ d in hỡnh.
Trong iu kin lc lng sn xut phỏt trin khụng ngng nh hin
nay, trỡnh qun lý v trỡnh khoa hc cụng ngh ngy cng hin i, th
gii ang chuyn sang nn "kinh t tri thc" thỡ vai trũ ca con ngi li cng
tr nờn quan trng. S giu cú ca cỏc quc gia trong th k XXI s c xõy
dng ch yu trờn nn tng vn minh v trớ tu ca con ngi, khỏc vi trc
õy l da vo s giu cú ca ti nguyờn thiờn nhiờn. Cỏc ngun lc khỏc l
iu kin quan trng, nhng khụng cú sc cnh tranh t thõn m phi c
kt hp vi ngun nhõn lc phỏt huy tỏc dng v nõng cao hiu qu kinh t
trong sn xut kinh doanh.
Nh vy cú th núi, ngun nhõn lc l yu t quan trng nht quyt
nh s tn ti, phỏt trin v tin b ca t nc cng nh ca cỏc doanh
nghip.
Vai trũ ca qun tr ngun nhõn lc trong cỏc doanh nghip
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
9
Trng HKT - H QGHN
Qun tr ngun nhõn lc úng vai trũ trung tõm trong vic thnh lp cỏc
t chc, giỳp cho cỏc t chc tn ti v phỏt trin trong mụi trng cnh tranh
ngy cng gay gt hin nay, c bit trc ngng ca hi nhp kinh t quc
t, khi phi i mt vi hng lot cỏc cụng ty, tp on ln mnh trờn th gii.
Tm quan trng ca qun tr ngun nhõn lc xut phỏt t vai trũ quan trng
ca con ngi. Con ngi l yu t cu thnh nờn t chc, vn hnh t chc
v quyt nh s thnh bi ca t chc. Ngun nhõn lc l mt trong nhng
ngun lc khụng th thiu c ca t chc nờn qun tr ngun nhõn lc
chớnh l mt lnh vc quan trng ca qun lý trong mi t chc. Mt khỏc,
qun tr ngun nhõn lc khỏc cng s khụng cú hiu qu nu doanh nghip
doanh nghip khụng qun tr tt ngun nhõn lc, vỡ suy n cựng mi hot
ng qun tr u c thc hin bi con ngi.
Tt c cỏc doanh nghip u l cỏc t chc kinh t xó hi, u cú mc
ớch rừ rng v bao gi cng da vo nhng thay i ca hon cnh xỏc
nh chin lc cho doanh nghip mỡnh. Mi hot ng ca doanh nghip u
do con ngi hon thnh c th. Chớnh con ngi ch khụng phi doanh
nghip ó ra cỏc chớnh sỏch, ý tng kinh doanh, to ra nhng sn phm
mi, t chc sn xut, khai thỏc th trng v phc v khỏch hng cú hiu
qu. Do ú phi lm sao cho hot ng ca ngun nhõn lc phự hp vi yờu
cu ca doanh nghip, thng nht vi chin lc ca doanh nghip, ú yờu cu
ca doanh nghip , thng nht vi chin lc ca doanh nghip, ú yờu cu c
bn nht ca qun tr ngun nhõn lc. Tỏc gi Jame William Walker núi v
ngun nhõn lc c bn ca doanh nghip nh sau: T chc phi m bo cú
c cỏc thnh phn v s lng cỏn b, cụng nhõn viờn mt cỏch hp lý, t
chc h li v qun lý h mt cỏch cú hiu qu nhm tha món nhu cu ca
khỏch hng. Ton b nhng hot ng v ngun nhõn lc trong doanh nghip
phi to thnh mt h thng, bo m s nht trớ vi chin lc ca doanh
nghip.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
10
Trng HKT - H QGHN
Qun tr ngun nhõn lc ra phng hng hnh ng cho doanh
nghip nhm cú c v duy trỡ u th cnh tranh. Thụng qua vic xỏc nh
nhng vn v ngun nhõn lc v chin lc ngun nhõn lc, qun lý
ngun nhõn lc cú th liờn h cht ch vi chin lc ca doanh nghip.
S : Mi quan h gia qun tr ngun nhõn lc vi chin lc doanh nghip
Qun tr ngun nhõn lc xoay quanh chin lc doanh nghip, giỳp
cho vic xỏc nh, iu ng v ch dn mi hot ng ngun nhõn lc u
c trin khai xoay quanh nhng vn nh hng trc tip nht n doanh
nghip. Nú l mt mi kt dớnh cú th ni lin mi hot ng ngun nhõn
lc, lm cho ngi qun lý hiu c ý ngha ca ho v bn thõn h phi luụn
cú nhng tớnh toỏn k cng.
Vai trũ ca qun tr ngun nhõn lc th hin qua cỏc vn sau:
Xỏc nh nhng c hi tt v nhng tr ngi trong thc hin mc tiờu
ca doanh nghip.
a ra tm nhỡn rng cho ngi qun lý cng nh i ng cỏn b
cụng nhõn viờn ca doanh nghip.
Kớch thớch cỏch suy ngh mi m, nhng ý tng sỏng to mi trc
nhng vn trc mt.
Bi dng tinh thn khn trng v tớch cc hnh ng
Kim tra quỏ trỡnh u t vo hot ng qun lý
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
11
Chin lc doanh nghip
Hon cnh trong v ngoi, nhng
bin i v vn tng quan vi
doanh nghip, quan im v giỏ tr,
mc tiờu v chin lc
Vn ngun nhõn lc, chin lc
ngun nhõn lc
im kt hp
Qun tr ngun nhõn lc Phng ỏn v hnh ng
Trng HKT - H QGHN
Xõy dng phng trõm hnh ng lõu di vo nhng vn trng
im trong tng giai on.
a ra im chin lc trong qun tr doanh nghip v khai thỏc s
dng nhõn viờn qun lý.
VD v qun tr ngun nhõn lc ca CTCP Vin thụng FPT. (FPT
Telecom).
Cụng ty Vin thụng FPT l mt cụng ty khoa hc k thut cao, khi mi
thnh lp, s phỏt trin nghip v tựy thuc vo s lng ngi lm vic, cú
s ngi lm vic nh th no thỡ phỏt trin nghip v nh th y. Nhng khi
doanh nghip phỏt trin ln mnh khụng ngng, n thi k phỏt trin th
hai, doanh nghip bt u nh ra chin lc phỏt trin tng th ca mỡnh,
ng thi cng cú hng suy ngh mi cho qun lý v sp xp ngun nhõn
lc.
Cụng ty hiu rng, doanh nghip kinh doanh lm dch v vin thụng
cụng ngh cao (Internet, in thoi di ng) mun tn ti v phỏt trin phi
thớch ng c s cnh tranh trờn th trng. Cnh tranh ny chớnh l cnh
tranh sn phm, cnh tranh sn phm chớnh l cnh tranh k thut, m cnh
tranh k thut, li giỏn tip th hin bng cnh tranh nhõn ti. Cụng ty mun
khụng tht bi trong s cnh tranh gay gt ca th trng phi nhanh chúng cú
bin phỏp thu hỳt, qun lý v s dng nhõn ti, nht l nhõn ti cao cp hin
cú trong xó hi.
Trờn c s nhn thc nh vy, cụng ty FPT cho rng: Cụng ty trc ht
phi gõy n tng tt trờn th trng, phi dựng mi chớnh sỏch v cho nhõn
ti vỡ s phỏt trin ca cụng ty. Sau ú, cn c vo mc tiờu chin lc lõu di
ca cụng ty bi dng v sp xp nhõn ti. Bin phỏp c th ca cụng ty
nh sau:
+ Khi tuyn chn nhõn ti, ngh nghip cỏ nhõn phi phự hp vi yờu
cu ca cụng ty, phi kho sỏt ton din, i vi nhõn ti cao cp cn thit cho
cụng ty thỡ phi do trc tip giỏm c t vn.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
12
Trng HKT - H QGHN
+ Nhõn viờn cp cao gii thiu nhõn ti phi gii quyt nhanh "phn
ng can thip" bng cỏch: Gii thiu cỏc thụng tin v ngi ú mi ngi
hiu giỏm c giỳp cho tng giỏm c cú c s khi thm vn to cho ngi
ú cú c hi c ký hp ng, lm cho anh ta nhanh chúng nhp cuc
lm vic cho cụng ty.
+ V mt vt cht, cụng ty to cho nhõn ti cp cao mt khụng gian y
.
Vớ d: Giỏm c nhõn s c cụng ty cp nh , phng tin i li
+ Trong khụng gian hot ng ca nhõn ti cao cp, h cú ch quyn
thc s. Mt khi chc v ca h ó c xỏc nh, thỡ trong lnh vc h ph
trỏch mi th cú th ph thuc vo phong cỏch ca h, lm vic theo mụ
hỡnh riờng ca h nhm phỏt huy ti nng s trng ca h mt cỏch tt nht.
+ cho cỏc nhõn ti chuyờn nghip gi "khụng gian cỏ tớnh" ca
mỡnh, nht l nhng nhõn ti cú kh nng c bit nh tớnh cỏch hi k d
khỏc ngi, cụng ty khụng c s cu ton trỏch c m phi tỡm cỏch s
dng ti nng ca h, chp nhn s k d ca h khụng ngng nõng cao
trỡnh chuyờn mụn chuyờn nghip.
+ Phi thng xuyờn lm trong sch mụi trng, kim tra khỏm cha
bnh nh k cho nhõn viờn. Cụng ty phi ht sc trỏnh ch thy nguyờn tc
m coi nh khuynh hng cỏ nhõn. Thc hin cỏc bui giao lu gp g gia
cỏc cỏn b, cụng nhõn viờn cựng cp v khỏc cp.
Chớnh sỏch qun lý ngun nhõn lc ca cụng ty c phn vin thụng
FPT ó t c s vng chc cho s phỏt trin mnh m ca cụng ty nh hin
nay.
1.2. Ni dung ca hot ng qun tr ngun nhõn lc
1.2.1.Quan im v qun tr ngun nhõn lc
* Quan im truyn thng
Trc õy trong quỏ trỡnh qun lý doanh nghip, vn qun lý con
ngi khụng c coi trng, con ngi ch c coi nh nhng vt khỏc, nh
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
13
Trng HKT - H QGHN
mt yu t cn thit thc hin mc tiờu ca doanh nghip. Cũn c tớnh v
tớnh nng ng v sỏng to m ch cú con ngi, thỡ cha c nhn thc
y v cha c khng nh. Trong t chc, qun lý nhõn s ch c coi
l cụng vic cp thp, khụng cn nhiu k thut v khụng cn ngi ph trỏch
c bit. Hot ng ca qun lý nhõn s ch hn ch nhng cụng vic c
th, chi tit nh tuyn ngi, phõn cụng cụng vic, phỏt lng, qun lý h
s
Sau nhng nm 70 ca th k XX, u tiờn l mt s nh kinh doanh
mi dn dn nhn ra vai trũ ca con ngi cú s khỏc bit so vi nhng yu
t khỏc, ú l: tớnh "nng ng" v tớnh "sỏng to" ca con ngi m khụng gỡ
cú th thay th c. Trong th gii ngy nay, ngi ta rt chỳ trng n s
sỏng to ca con ngi, nu qun lý con ngi cú nhng chuyn bin mi,
lm cho tim nng ca mi cỏ nhõn c phỏt huy y thỡ chng nhng cỏ
nhõn m c t chc v ton xó hi u cú li. Mun lm c iu ú thỡ cỏc
t chc phi coi con ngi l yu t c bit quan trng khụng gỡ cú th thay
th c. H phi c coi trng v tụn trng, trờn c s ú t chc mi cú
th khai thỏc v s dng h mt cỏch cú hiu qu.T ú xut hin khỏi nim
v ngun nhõn lc v qun tr ngun nhõn lc. Qun tr ngun nhõn lc so vi
qun lý nhõn lc truyn thng khụng ch khỏc nhau v tờn gi m cũn khỏc
nhau rt ln v bn cht. S dng hỡnh thc qun tr ngun nhõn lc ny ó
mang li li ớch rt ln cho cỏc doanh nghip.
* Quan im hin i
Qun tr ngun nhõn lc hin i cú chc nng rng hn qun tr
ngun nhõn lc truyn thng, t cụng vic nm cỏn b nhõn viờn cú tớnh s
v hnh chớnh chuyn thnh xõy dng c mt h thng quy hoch, khai thỏc,
s dng v qun lý nhm thc hin mc tiờu ca t chc. Do ú, qun tr
ngun nhõn lc hin i khỏc c bn tớnh chin lc, tớnh hon chnh v
phỏt trin lõu di.
Nguyn Th Cụng K15 - QTKD
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét