Hoàn thiện công tác xây dựng và quản lý quỹ tiền lương

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

5
ca h phi bự p c s hao phớ v th lc v trớ lc m ngi lao ng b
ra trong quỏ trỡnh lao ng. Vic tr lng cho ngi lao ng c tớnh toỏn
mt cỏch chi tit trong hoch toỏn kinh doanh va m bo tit kim chi phớ,
va nõng cao i sng cho ngi lao ng. Tin lng phn ỏnh mi quan h
phõn phi sn phm gia ton th xó hi do Nh nc l i din vi ngi lao
ng.
Tin lng, tin cụng cn phi xỏc nh trờn c s tớnh ỳng, tớnh giỏ
tr sc lao ng da trờn s hao phớ sc lao ng v hiu qu lao ng. ú l cỏc
yu t m bo quỏ trỡnh tỏi sn xut sc lao ng, tho món nhu cu n, ,
mc vic tr lng cho ngi lao ng khụng phõn bit tui gii tớnh, tụn
giỏo m tr theo s lng v cht lng lao ng b ra hon thnh cụng vic
cú tớnh n cỏc yu t nng nhc, c hi , lm phỏt vv.

5.Nguyờn tc ca tin lng :
thc hin tt cỏc chc nng nờu trờn, tin lng phi tuõn theo cỏc nguyờn
tc c bn sau:
a/Tr lng ngang nhau cho ngi lao ng cú s hao phớ sc lao ng nh
nhau. Nguyờn tc ny c da trờn quy lut phõn phi theo lao ng. C th
trong iu kin nh nhau, cụng vic ging nhau (c v s lng v cht lng)
thỡ ngi lao ng c hng mc lng nh nhau.

ng v Nh nc ta luụn nht quỏn trong mi thi k thc hin trit
v nghiờm tỳc nguyờn tc ny t khi cuc cỏch mng thng 8 thnh cụng.
iu ny th hin rừ tớnh u vit ca Nh nc cng ho xó hi ch ngha Vit
Nam. Khi tr lng khụng phõn bit tui, tụn giỏo, gii tớnh , thnh phn dõn
tc, bn thõn v gia ỡnh i vi nhng ngi thc hin cụng vic nh nhau v
cựng c kt qu ging nhau. õy l nguyờn tc qyuan trng nht ca tin
lng, nú cú tỏc dng kớch thớch ngi lao ng hng hỏi tham gia sn xut gúp
phn tng nng sut v hiu qu.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

6

b.m bo tc tng nng sut lao ng thc t ca cỏc doanh nghip
phi tng nhanh hn tc tng tin lng bựnh quõn. õy l nguyờn tc quan
trng khi t chc tin lng, vỡ cú nh vy mi to ra c s giỏ thnh, gim giỏ
bỏn v tng tớch lu, tng li nhun cho doanh nghip.

c/m bo mi quan h thớch hp gia nhng ngi lm cỏc ngnh,
ngh khỏc nhau trong nn kinh t quc dõn. do iu kin lao ng cỏc ngnh
khỏc nhau, tớnh phc tp v k thut dn n s hao phớ v th lc v chớ lc
khỏc nhau. Do ú, khi tr lng cn phi xem xột n cỏc yu t nh iu kin
lao ng, mc nng nhc, c hi t ú cú chớnh sỏch tin lng thớch hp.

6/Cỏc hỡnh thc tr lng trong doanh nghip.
Ngy nay cỏc doanh nghip tu thuc vo c im ngnh ngh kinh
doanh, vo iu kin sn xut la chn hỡnh thc tr lng thớch hp, ỳng
n, y cho ngi lao ng. Hin nay cú cỏc hỡnh thc tr lng sau:
a/Hỡnh thc tr lng theo thi gian: Hỡnh thc ny ỏp dng cho
nhng cụng vic khụng tớnh c kt qu lao ng c th, nú c th hin theo
cỏc thang, bc lng do Nh nc quy nh v c tr theo thi gian lm vic
thc t. Hỡnh thc ny ỏp dng ch yờ4ỳ cho khu vc hnh chớnh s nghip,
nhng ngi lm cụng tỏc nghiờn cu qun lý, sa cha thit b, nhng ngi
lm trong dõy truyn cụng ngh nhng li khụng tớnh c nh mc. Tr lng
theo thi gian cú hai loi:
+ Hỡnh thc tr lng theo thi gian n gin:
l hỡnh thc tr lng cho ngi lao ng ch cn c vo bc lng v thi
gian lm vic thc t khụng tớnh n thỏi v kt qu cụng vic.
+ Hỡnh thc tr lng theo thi gian cú thng:

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

7
Ngoi tin lng theo thi gian n gin, ngi lao ng cũn c nhn
mt khon tin thng do kt qu tng nng sut lao ng, nõng cao cht lng
sn phm, tit kim vt t.
Tin lng tr theo thi gian n gin c tớnh:
L
tt
= L
cb
x T
L
tt
: Tin lng thc t ngi lao ng c nhn.(nghỡn ng )
L
cb
tin lng cp bc tớnh theo thi gian n gin (nghỡn ng/ngy )
T : thi giian lao ng thc t (ngy).

b/ Hỡnh thc tr lng theo sn phm :
Hỡnh thc ny c ỏp dng cho cỏc doanh nghip sn xut kinh doanh.
Tin lng tr theo sn phm l tin lng m ngi cụng nhõn nhn c ph
thuc vo n giỏ sn phm sn xut ra theo ỳng quy cỏch cht lng :

L
sp
=

L
sp
: L tin lng theo sn phm (nghỡn ng)
S
i
: s lng sn phm loi i sn xut ra
G
i
: n giỏ tin lng mt sn phm loi i ( nghỡn ng /1sn phm )
n : S lng sn phm .
Hỡnh thc ny gm sỏu ch :
Tin lng sn phm cỏ nhõn trc tip .
Tin lng theo sn phm tp th.
Ch tr lng khoỏn.
Ch tr lng theo sn phm cú thng.
Ch tr lng theo sn phm lu tin.
Ch tr lng theo sn phm giỏn tip.




n
i
ii
GS
1

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

8
u im : L phng phỏp tr lng cú tớnh khoa hc ,cn c vo sn
phm lm ra ca ngi lao ng ,cú tỏc dng kớch thớch mnh m ngi lao
ng ,l c s xỏc nh trỏch nhim ca mi ngi ,thỳc y doanh nghip
ci tin t chc sn xut , t chc lao ng , t chc qun lý .
Nhc im : Vic xõy dng nh mc l rt khú ; khú xỏc nh c n
giỏ chớnh xỏc,khi lng tớnh toỏn phc tp ,d chy theo s lng khụng chỳ ý
n cht lng .

7/ Vai trũ ca tin thng :
-i vi ngũi lao ng :
Tin lng kớch thớch vt cht v tinh thn ngi lao ng ,giỳp h tng
cng nghiờn cu ,ci tin k thut tng nng sut lao ng .
Tin lng l khon thu nhp chớnh nuụi sng bn thõn v gia ỡnh h,tng
tớch lu.
-i vi ngi Nh nc :
S dng tin lng nh mt chớnh sỏch qun lý v mụ,mt ũn by quan
trng iu tit nn kinh t quc dõn ,iu tit lao ng bng vic tng tin
lng, ph cp khuyn khớch lao ng n vựng sõu ,vựng xa,vựng khú khn.
- i vi cỏc doanh nghip :
S dng chớnh sỏch tin lng thu hỳt lao ng cú tay ngh cao vo
doanh nghip.

II>Phng phỏp xõy dng v qun lý qu tin lng ,ý ngha,vai trũ,kt
cu qu tin lng trong doanh nghip.
1/ Phng phỏp xõy dng qu tin lng cỏc doanh nghip :
Theo quy nh mi hin nay ,Nh nc khụng trc tip qun lý tng qu
lng ca doanh nghip ,doanh nghip t xõy dng qu lng ca mỡnh.


Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

9
a/Phng phỏp xỏc nh qu lng da vo s tin lng bỡnh quõn v s
lao ng bỡnh quõn k k hoch.
Phng phỏp ny da vo tin lng bỡnh quõn cp bc chc v ca k
bỏo cỏo v tin hnh phõn tớch cỏc yu t nh hng ti tin lng k k hoch.
Sau ú da vo s lao ng bỡnh quõn k k hoch tớnh ra qu lng k k
hoch:
Q
tlkh
= TL
1
x T
1

TL
1
= TL
0
x I
TL1

Q
TLKH
: Qu tin lng k hoch (nghỡn ng)
I
TL1
: Ch s tin lng k k hoch.
TL
0
: Tin lng bỡnh quõn k bỏo cỏo (nghỡn ng)
TL
1
: Tin lng bỡnh quõn k k hoch(nghỡn ng)
T
1
: S lao ng bỡnh quõn k k hoch (ngũi).
Trc õy doanh nghip thng ỏp phng phỏp ny tớnh qu lng,
sau ú trỡnh lờn Nh nc vic tng hay gim qu lng l do cp trờn xột duyt
.
b/ Phng phỏp xỏc nh qu lng da vo n giỏ sn phm :
T cui nm 1990,theo quyt nh ca Ch tch Hi ng B Trng
quyt nh 317 ngy 1/9/1990 , cú mt s thay i v tin lng nh sau cỏc
doanh nghip t xõy dng qu tin lng ca mỡnh da vo n giỏ tin lng
cú iu chnh tu thuc vo bin ng th trng.



Q
TLKH :
Qu

tin lng k hoch theo n giỏ (nghỡn ng)
G
i
:n giỏ sn phm loi i nm k hoch (nghỡn ng)
SP
i
: S lng sn phm loi i nm k hoch.



n
i
iiTLKH
SPDGQ
1

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

10
Phng phỏp xõy dng qu lng da vo n giỏ sn phm cn c vo s
lng tng loi sn phm tớnh tin lng tng loi ú sau ú cng ton b
tin lng ca tt c cỏc loi sn phm s cú tng tin lng .
u im: Phng phỏp ny cho ta xỏc nh qu lng da vo n giỏ ,sn
lng d tớnh ,n gin.Ch cn thng kờ.
Sn lng nm k hoch v n giỏ m doanh nghip xõy dng l cú th
xỏc nh c.
Nhc im: Cha tớnh n sn phm d dang m ch tớnh n sn phm
y . Do ú, khi s sn phm d dang quỏ nhiu, s chờnh lch sn phm lm
d dang tng lờn theo k hoch, lm cho chi phớ lao ng cng tng lờn. Vỡ vy
qu tin lng cng tng theo.


c/Phng phỏp tng thu t tng chi:
Thc cht ca phng phỏp ny l ly tng thu tr tng chi phn cũn li
s c chia u lm 2 phn: Qu lng v cỏc qu khỏc. Phng phỏp ny
c dựng ph bin nht m mi doanh nghip cú th lm c:
Q
TL
+ K = ( C+V+m ) - (( C
1
+ C
2
) + Cỏc khon np)
Q
TL
+ K: Qu tin lng v qu khỏc ( nghỡn ng )
C + V + m: Tng doanh thu ca xớ nghip sau khi bỏn hng trờn th
trng ( nghỡn ng )
C
1
: Chi phớ khu hao c bn.
C
2
: Chi phớ vt t, nguyờn liu, nng lng ( nghỡn ng )

d/Tớnh theo chi phớ lao ng :
Phng phỏp ny da vo lng lao ng chi phớ ( tớnh theo gi mc) ca
tng loi sn phm trong k k hoch v xut lng gi bỡnh quõn ca tng loi
sn phm tớnh lng ca tng loi sn phm ri tng hp li:

gt
n
i
iTLKT
StQ

1

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

11


Q
TLKH
: Qu tin lng k k hoch (nghỡn ng)
S
GT
: Lng lao ng chi phớ ca sn phm ( gi cụng ).
T
i
: Sut lng gi bỡnh quõn sn phm.

2/Phng phỏp giao khoỏn qu tin lng ca doanh nghip:
Giao khoỏn qu tin lng th hin vi mt chi phớ tin lng nht nh
ũi hi ngi lao ng phi hon thnh mt khi lng vi cht lng quy nh
trong mt thi gian nht nh.
Vic giao khoỏn qu lng kớch thớch ngi lao ng quan tõm n kt
qu sn phm, tit kim lao ng sng v t ch trong sn xut:
Q
TLKH
= G
TH
X SL
KH

Trong ú:
Q
TLKH
: Qu tin lng k hoch giao cho n v ( nghỡn ng )
SL
KH
: Sn lng k hoch c giao.
G
TH
: n giỏ tng hp cui cựng.
G
TH
= G
i
+ CF
QL
+ CF
PV
.
G
i
: n giỏ bc cụng vic th i.
CF
PV
: Chi phớ phc v cho mt n v sn phm.
CF
QL
: Chi phớ qun lý tớnh cho mt n v sn phm.
Sau ú qu lng c giao cho doanh nghip, doanh nghip s tin hnh
chia lng cho ngi lao ng.

3/Phng phỏp phõn b qu lng trong cỏc doanh nghip hin nay:
a/Quy trỡnh phõn b:
Vi tng qu lng, doanh nghip phõn b qu lng cho tng ngi lao
ng nh sau:
- Trc ht tớnh tin lng bỡnh quõn cho tng ngi trong doanh nghip.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

12
- Chia tng lng lm 2 b phn: tin lng ca b phn lao ng trc
tip v tin lng ca b phn lao ng giỏn tip.
- Chia lng trong khu vc trc tip v giỏn tip ( tớnh theo
ng/thỏng/ngi ), xỏc nh mc tin lng bỡnh quõn tng ngi tng khu
vc.
- Cui cựng l so sỏnh thu nhp tin lng gia lao ng trc tip v lao
ng giỏn tip, k trc v k sau, m bo tc tng tin lng bỡnh quõn k
sau cao hn k trc. Tc tng nng sut lao ng phi m bo cao hn tc
tng tin lng bỡnh quõn.


b/Phng phỏp chia cho cỏn b cụng nhõn viờn.
- i vi lao ng giỏn tip:
Lõu nay cỏc doanh nghip vn ỏp dng tr lng theo bng lng quy
nh thng nht ca Nh nc, tuy gia cỏc doanh nghip cú nhiu phng
phỏp chia lng khỏc nhau, song nhỡn chung nhiu doanh nghip v thc cht
lng ca cỏn b giỏn tip vn thp. khc phc b mỏy cng knh lm vic
kộm hiu qu lm cho tin lng ca b phn qun lý gim v khụng m bo
s dng lao ng cú hiu qu, ngi ta ỏp dng phng phỏp giao khoỏn qu
lng cho b phn lao ng qun lý theo mt n giao khoỏn. Vi phng phỏp
ny ó kớch thớch cỏc phũng ban gim bt s ngi lm vic v nõng cao hiu
qu s dng lao ng hin cú.
i vi lao ng trc tip, cú 2 hỡnh thc tr lng hay c ỏp dng l:
tr lng theo sn phm v tr lng theo thi gian:
+ Tr lng theo thi gian: Tin lng ngi lao ng nhn c cn c
vo thi gian thc t lm vic ca ngi lao ng, mc tin lng cho mt n
v thi gian.
+ Tr lng theo sn phm: tin lng ngi lao ng nhn c cn c
vo n giỏ tin lng v s lng sn phm hon thnh.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

13



Trong ú:
Tl
SP
: Tin lng theo sn phm ( nghỡn ng )
SL
i
: Sn lng sn phm.
G
i
: n giỏ tin lng loi sn phm i.
n : S loi mt hng sn xut.
u im: Kớch thớch ngi lao ng lm vic, thỳc y doanh nghip ci
tin cụng ngh, t chc lao ng, t chc qun lý.
Nhc im: Rt khú xỏc nh n giỏ mt cỏch chớnh xỏc, vic tớnh toỏn
rt phc tp.

4/Kt cu qu lng ca doanh nghip :
qun lý tt qu tin lng, ngi ta phi phõn chia qu tin lng ca
doanh nghip thnh cỏc bn phn khỏc nhau nhm mc ớch xem xột y cỏc
yu t nh hng n tng qu lng nhng b phn ny t ú tỡm ra cỏc
bin phỏp qun lý tin lng c tt hn:










Qu tin lng
Qu
ln
g c
bn
Qu
lng
bin
i
Qu
thn
g
Qu
phỳc
li
Qu
tr
Cp







i
n
i
iSP
DGSLTL

1

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Nguyễn Văn Khoáng QTNL A - K38

14
Qu lng c bn bao gm: Tt c tin lng c tớnh theo ch
chớnh sỏch, thang bng lng Nh nc quy nh v xớ nghip xõy dng, qu
lng c bn thng chim t trng ln trong tng qu lng ca doanh
nghip. Qu lng c bn cú tỏc dng m bo cuc sng cho ngi lao ng
mc ti thiu gúp phn tỏi sn xut sc lao ng ca ngi lao ng.
Qu tin lng bin i l phn tin lng tớnh cho ngi lao ng gn
vi kt qu sn xut kinh doanh ca doanh nghip ti cỏc thi im. Qu lng
bin i ph thuc ch yu vo hot ng sn xut kinh doanh ca doanh
nghip. Phn qu lng ny thng chim t trng ớt hn so vi phn qu
lng c bn.
Qu phỳc li: L s tin m doanh nghip tr cho ngi lao ng ngoi
phn lng, thng, tr cp. Qu phỳc li cú tỏc dng ng viờn tinh thn ca
cụng nhõn lm cho ngi lao ng gn bú vi doanh nghip nõng cao i sng
vt cht v tinh thn.
Qu tin thng l tng s tin m doanh nghip tr cho ngi lao ng
ngoi tin thng, tr cp nhm mc ớch nõng cao nng sut lao ng.
Qu tr cp: L tng s tin m doanh nghip tr cho ngi lao ng
ngoi tin lng, thng. Tin tr cp cho ngi lao ng hin nay gm: tr
cp khú khn, tr cp sinh , tr cp m au .v.v.

5/ý ngha, vai trũ qu tin lng trong doanh nghip.
t nc ta chuyn dn t c ch tp trung quan liờu bao cp sang nn
kinh t th trng cú s iu tit ca Nh nc, theo nh hng Xó hi ch
ngha. ng vng trong c ch th trng cú s cnh tranh khc lit, gay gt
thỡ cỏc doanh nghip phi tỡm cho mỡnh mt hng i ỳng mi cú th ng
vng c. Vỡ vy cỏc nh qun lý doanh nghip cn phi tỡm mi bin phỏp
hn ch ti a cỏc chi phớ ng thi phi tng cng ci tin mu mó, cht
lng sn phm v hiu qu sn xut kinh doanh núi chung. Mt trong cỏc bin
phỏp gim cỏc chi phớ sn xut l phi gim chi phớ tin lng.

Xem chi tiết: Hoàn thiện công tác xây dựng và quản lý quỹ tiền lương