Bệnh động kinh

Nhập số liệu bằng phần mềm Epidata 3.1. Phân tích số liệu bằng phần mềm Stata
10.0 theo phương pháp thống kê mô tả ở mức tin cậy 95%. Phép kiểm Chi bình
phương hoặc Fisher’s exact để kiểm định mối liên quan giữa một số yếu tố dân số- xã
hội với các câu trả lời về kiến thức, thái độ về bệnh/người bệnh động kinh. Những câu
trả lời chung chung như “không rõ”, “không biết” sẽ được loại khỏi phần phân tích.
Đối với những câu trả lời có mối liên quan, tiến hành phân tích đa biến bằng phương
pháp hồi qui logistic để xác định yếu tố liên quan độc lập.
KẾT QUẢ
Trong 480 đối tượng được phỏng vấn, tỷ lệ nam/nữ = 1/1,44, nhóm tuổi 18-44 tuổi là
51,1%, 62,5% người có trình độ học vấn trung học, phân bố nghề nghiệp (lao động trí
óc, lao động chân tay và không đi làm) tương đương nhau, 76,9% đối tượng đã lập
gia đình.
Hiểu biết về bệnh động kinh
Tỷ lệ nghe nói về bệnh động kinh và chứng kiến người bệnh lên cơn động kinh cao
(91,2% và 80,6%). Tỷ lệ quen biết với người bệnh động kinh thấp hơn (29,3%).
Người có trình độ học vấn cao “nghe nói về bệnh động kinh” nhiều hơn người có
trình độ học vấn thấp (X
2
, p< 0,05).
Bảng 1: Hiểu biết về bệnh động kinh
Kết quả Câu 1 Câu 2 Câu 3
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Tổng
cộng
91,2 9,8 29,3 70,7 19,4 80,6
Giới

Nữ 90,1 9,9 30,9 69,1 78,1 21,9
Nam 90,4 9,6 26,9 73,1 84,3 15,7
Nhóm
tuổi

18-44 93,1 6,9 24,1 75,9 78,1 21,9
45-64 87,7 12,3 37,8 62,2 83,5 16,5
> 65 85,4 14,6 24,4 75,6 82,9 17,1
Học vấn

Tiểu học 80 20 34,4 65,6 87,5 12,5
Trung
học
89,3 10,7 30,6 69,4 80,9 19,1
Trên
trung
học
95 5 25,6 74,4 78,2 21,8
Nghề
nghiệp

LĐ trí
óc
91,3 5,7 22,4 77,6 80 20
LĐ chân
tay
89 11 33,8 66,2 79,2 20,8
Không
đi làm
86,8 13,2 33,3 66,7 82,6 17,4
Hôn
nhân

Độc
thân
90,1 9,9 31 69 75 25
Đã kết
hôn
90,2 9,8 28,8 71,2 82,2 17,8

Câu 1: Ông/ Bà có từng nghe nói về bệnh động kinh không?
Câu 2: Ông/ Bà có quen biết ai là người bị động kinh không?
Câu 3: Ông/ Bà đã từng chứng kiến người bệnh lên cơn động kinh chưa?
Kiến thức về động kinh
Về nguyên nhân, do di truyền 22,9%. Người có trình độ học vấn cao biết đến nguyên
nhân di truyền cao hơn người có trình độ học vấn thấp (X
2,
p< 0,05). Có đến 95,8%
chọn co giật và sùi bọt mép là biểu hiện chính của bệnh. Chỉ 0,97% nghĩ động kinh là
bệnh truyền nhiễm.
Có 38,6% nghĩ rằng bệnh động kinh không thể điều trị khỏi bằng thuốc và 49,4% cho
biết ngoài thuốc còn có cách khác có thể điều trị bệnh động kinh, tuy nhiên phần lớn
(53,2%) không biết, châm cứu (7,8%), thuốc nam (3,2%), đông y, vật lý trị liệu,…
Khi gặp người đang lên cơn động kinh, 62,4% đồng ý chèn vật cứng vào miệng để
ngăn người bệnh cắn lưỡi. Những đối tượng trẻ tuổi ủng hộ phương pháp trên cao hơn
đối tượng lớn tuổi (X
2,
p< 0,05), 77,4% kiến thức trên có được từ kinh nghiệm truyền
miệng, 11,1% từ sách báo, truyền hình và 4,8% từ sự hướng dẫn của nhân viên y tế.
Bảng 2: Kiến thức về bệnh động kinh
Kết quả Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 Câu 9 Câu 10
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Tổng 43,456,6 22,9 77,1 95,8 4,2 99,03 0,97 61,4 38,6 50,6 49,4 62,4 37,6
Kết quả Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 Câu 9 Câu 10
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
cộng
Giới

Nữ 41,258,8 22,4 77,6 94,5 5,5 0,4 99,6 64,7 35,3 52,2 47,8 63,5 36,5
Nam 46,653,4 23,6 76,4 97,7 2,3 1,7 98,3 56,5 43,5 48,3 51,7 60,7 39,3
Nhóm
tuổi

18-44 46,553,5 21,9 78,1 96,5 3,5 1,3 98,7 63,5 36,5 51,3 48,7 67,5 32,5
45-64 38,461,6 23,2 76,8 93,9 6,1 0 100 58,6 41,4 51,2 48,8 59,8 40,2
> 65 46,353,7 26,8 73,2 100 0 2,4 97,6 60,7 39,3 43,9 56,1 43,9 56,1
Học vấn

Tiểu
học
34,465,6 3,1 96,9 90,6 9,4 0 100 50 50 40,6 59,4 50 50
Trung
học
41 59 20,9 79,1 96,3 3,7 1,1 98,9 64,6 35,4 52,9 47,1 61,6 38,4
Kết quả Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 Câu 9 Câu 10
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Trên
trung
học
50,449,6 31,6 68,4 96,2 3,8 0,8 99,2 57,3 42,7 48,1 51,9 66,9 33,1
Nghề
nghiệp

LĐ trí
óc
50,949,1 25,5 74,5 95,2 4,8 0,6 99,4 62,4 37,6 53,3 46,7 65,5 34,5
LĐ
chân tay
37,762,3 21,5 78,5 96,9 3,1 1,5 98,5 62,5 37,5 51,5 48,5 65,4 34,6
Không
đi làm
39,960,1 22 78 95,6 4,4 0,7 99,3 58,8 41,2 46,4 53,6 55,8 44,2
Hôn
nhân

Độc
thân
45 55 30 70 97 3 1 99 64 36 45 55 58 42
Kết quả Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 Câu 9 Câu 10
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Có
(%)
Không
(%)
Đã kết
hôn
42,957,1 20,7 79,3 95,5 4,5 0,9 99,1 60,6 39,4 52,2 47,8 63,7 36,3
Câu 4: Theo ông/bà nguyên nhân động kinh có phải do bệnh lý não, thần kinh không?
Câu 5: Theo ông/bà nguyên nhân động kinh có phải do di truyền không?
Câu 6: Theo ông/bà biểu hiện bệnh động kinh có phải là “co giật và sùi bọt mép”
không?
Câu 7: Theo ông/bà bệnh động kinh có phải là bệnh truyền nhiễm, dễ lây lan không?
Câu 8: Theo ông/bà bệnh động kinh có thể điều trị khỏi bằng thuốc (Tây hoặc Đông
y) không?
Câu 9: Theo ông/bà thuốc có phải là cách duy nhất điều trị động kinh không?
Câu 10: Khi gặp một người lên cơn động kinh, có nên chèn vật cứng vào miệng để
ngăn họ cắn lưỡi không?
Thái độ đối với người bệnh động kinh
Có 73,6% nghĩ người bệnh động kinh hoàn toàn không được phép lái xe. Gần một
phần ba phản đối người bệnh động kinh lập gia đình và sinh con, tuy nhiên, tỷ lệ phản
đối phụ nữ động kinh lập gia đình và sinh con thấp 0,5% và 2,7%. Không cho phép
con mình học cùng trường hay chơi với trẻ bệnh động kinh (7,8%) và 43,2% phản đối
người thân kết hôn với người động kinh, tỷ lệ nữ phản đối cao hơn nam (X
2,
p< 0,05).
Nếu gia đình có người bệnh động kinh, 14,6% không muốn chia sẻ thông tin với cộng
đồng vì xấu hổ (9,8%) và sợ phân biệt đối xử (24,6%) và 44,9% khuyên người bệnh
nên điều trị theo sự hướng dẫn của bác sỹ.
Về việc làm, 16,9% nghĩ rằng người bệnh động kinh không nên làm việc, tỷ lệ đồng ý
cao ở những đối tượng có trình độ học vấn thấp (X
2,
p< 0,05) và 35,6% sẽ sa thải
người bệnh động kinh nếu lên cơn khi đang làm việc mà không khai báo trước tình
trạng bệnh.
Bảng 3: Kết quả trả lời các câu hỏi từ 15 đến 18
15. Người bệnh động kinh có được phép điều
khiển ppphương tiện giao thông không?
Kết quả %
Có, được phép 6,4
Chỉ được phép trong điều kiện hạn
chế
20
Hoàn toàn không được phép 73,6

Không (%)
16. Nếu gia đình có người bệnh
động kinh, theo ông/bà có nên
chia sẻ thông tin này với những
người có mối quan hệ, giao tiếp
với gia đình không? Tại sao?
14,6

Xấu hổ 9,8

Sợ phân biệt đối xử 24,6

17. Người bệnh động kinh có nên
được nhận vào làm việc nếu công
khai tình trạng bệnh của mình không?
%
Hoàn toàn có thể làm việc 37
Chỉ tham gia những công việc đơn
giản
46,1
Không nên làm việc 16,9

18. Nếu ông/bà là chủ một doanh
nghiệp, ông/bà có sa thải người lên
cơn động kinh lúc đang làm việc mà
không khai báo trước tình trạng bệnh
của mình không?
%
Có 35,6
Không 64,4
Quan niệm sai lệch về bệnh động kinh
Một số quan niệm sai lệch về bệnh
động kinh: bệnh động kinh là một
dạng bệnh tâm thần (9,5%), trí tuệ
người động kinh thấp hơn bình
thường (35,1%), cần phải học ở
những trường đặc biệt (33,8%), người
bệnh động kinh có thể gây nguy hiểm
cho người khác (13,1%).
Phải
(%)
19. Bệnh động kinh là do thần thánh
trừng phạt
0,69
20. Bệnh động kinh có phải là bệnh 9,5

Xem chi tiết: Bệnh động kinh